نوع مقاله: مقالات

بررسی تأثیر عدالت سازمانی بر سلامت روانی کارکنان از طریق بخشودگی میان فردی (مورد مطالعه: شرکت نورد و لوله اهواز)

دوره 9، بهار و تابستان 1396، شهریور 1396، صفحه 115-134

https://doi.org/10.22067/pmt.v9i1.55516

مهدی نداف، هدی پورزارع، مژگان باقری

چکیده از آنجاکه اختلالات رفتاری و روانی منابع انسانی، تأثیر به سزایی بر افت عملکرد سازمانی آن‌ها دارد، پدیده سلامت روانی اهمیت جدی داشته و برنامه‌ریزی برای تأمین بهداشت روانی از سویی به سلامت روانی- اجتماعی کارکنان و از سوی دیگر به پیشبرد اهداف توسعه صنعتی و تولیدی سازمان کمک می‌نماید. هدف اصلی این پژوهش بررسی تأثیر عدالت سازمانی بر سلامت روانی کارکنان از طریق بخشودگی میان فردی در شرکت نورد و لوله اهواز است. روش تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از حیث شیوه گردآوری داده‌ها، توصیفی- همبستگی از نوع تحلیل علی است. حجم نمونه مورد نظر برای این تحقیق تعداد 260 نفر بود. داده‌های گردآوری شده از 280 پرسشنامه توزیع شده میان آن‌ها به شیوه نمونه‌گیری تصادفی ساده از طریق نرم‌افزار Smart-PLS مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. نتایج به‌دست آمده نشان داد که عدالت سازمانی بر سلامت روانی و بخشودگی بین فردی تأثیر معنادار و مثبت دارد. بخشودگی بین فردی بر سلامت روان کارکنان تأثیر مثبت و معناداری را نشان داد. همچنین بخشودگی بین فردی نقش میانجی بین عدالت سازمانی و سلامت روان را ایفا می‌کند.

بررسی تأثیر علّی میان پنج عامل اصلی شخصیّت و بهبود عملکرد کاری

دوره 2، بهار و تابستان 1389، شهریور 1389، صفحه 128-152

https://doi.org/10.22067/pmt.v2i3.4261

حسین صفرزاده، عباس حبیبی بدرآبادی

چکیده در این تحقیق، سعی شده با سنجش پنج عامل اصلی شخصیت نیروهای فروش، بر اساس آزمون نئو اف اف آی، روابط همبستگی و علّت و معلولی موجود بین عوامل اصلی شخصیت با عملکرد کاری فروشندگان حضوری و تلفنی یک شرکت پخش مواد غذایی مورد سنجش قرار گیرد. بر اساس یافته‌های این تحقیق، عامل عصبیت (یا روان آزرده خویی) بر عملکرد فروشندگان تاثیر منفی داشته و دو عامل برون گرایی و مسئولیت پذیری بر عملکرد آنها تاثیر مثبت دارد. بین عوامل شخصیتی بازبودن به تجارب و سازگاری با عملکرد فروشندگان روابط معنی دار مشاهده نمی گردد. همچنین نتیجه تحلیل عاملی عملکرد فروشندگان تلفنی و حضوری با روش چرخش واریماکس، حاکی از آن است که این عملکرد دارای چهار عامل است: فعالیت‌های فروش مستقیم؛ شناخت بازار و مشتریان؛ بهبود و توسعه روابط و دقت در سنجش اعتبار مشتریان؛ فروش‌های محقق نشده، که در مقایسه با وظایف فروشندگان تبیین شده توسط آرمسترانگ می‌توان عنوان نمود که عامل‌های عملکرد "دقت در سنجش اعتبار مشتریان" و "فروش‌های محقق نشده" ویژه بازار ایران هستند. 

طراحی و تبیین مدل عوامل ادراکی مؤثر بر موفقیت شغلی

دوره 6، بهار و تابستان 1393، شهریور 1393، صفحه 131-150

https://doi.org/10.22067/pmt.v6i11.32314

محسن جاجرمی زاده، طاهره فیضی، نرگس عباسی، حجت مشتاقیان ابرقویی

چکیده امروزه شغل درونی از شغل بیرونی اهمیت بیشتری یافته است. بر خلاف موفقیت بیرونی در شغل که بر معیارهای عینی و سلسله‌مراتبی تمرکز دارد، شغل درونی برداشت فرد از میزان موفقیت در شغل را مبنا قرار می دهد. در این تحقیق به طراحی الگوی عوامل ادراکی مؤثر بر موفقیت شغلی در شرکتهای خدماتی استان فارس پرداخته شده است. بدین منظور، با مطالعة ادبیات موفقیت شغلی، 34 عامل مؤثر بر موفقیت شغلی شناسایی و از طریق فرایند دلفی در چهار مرحله از این 34 عامل، هفت عامل به عنوان مهم‌ترین عوامل ادراکی، شناسایی و مبنای طراحی مدل قرار گرفتند که عبارتند از: ادراک از حمایت سازمانی، تناسب فرد و سازمان، ادراک از مسیر پیشرفت شغلی، خودکارامدی شغلی، انگیزش درونی در شغل، جو یادگیری سازمان و عزّت نفس سازمانی. پس از طراحی مدل اشباع شده و جمع‌آوری داده‌ها از طریق پیمایش، الگوی مسیری نهایی با نرم‌افزار لیزرل طراحی و آزمون شد و اصلاحات لازم در آن انجام گرفت. در الگوی نهایی، تمامی روابط مسیری در سطح معناداری 0.05 مورد پذیرش قرار گرفت. همچنین شاخصهای برازش مدل بیانگر برازش داده‌ها با الگو در سطح قابل قبول بود. نتایج و پیشنهادهای تحقیق می‌تواند راهگشای موفقیت شغلی کارکنان در شرکتهای خدماتی و سایر شرکتهای مشابه باشد.

تبیین تأثیر ویژگی‌های تغییر سازمانی بر تعهد عاطفی کارکنان نسبت به تغییر

دوره 8، بهار و تابستان 1395، شهریور 1395، صفحه 131-151

https://doi.org/10.22067/pmt.v8i15.52383

احمد عیسی خانی، مونا غفاری اجیر آباد

چکیده همواره در بطن هر تغییر سازمانی، رگه‌هایی از مقاومت وجود دارد که سرعت انطباق کار‌کنان با تغییر را نشان می‌دهد. نقطه مقابل مقاومت کارکنان در برابر تغییر، میزان تعهد آنان به پذیرش تغییرات است. میزان تعهد کارکنان به همسویی با تغییرات و پذیرش آن، نقش تعیین کننده‌ای در توفیق تغییرات سازمانی و تحقق اهداف تغییر دارد. این پژوهش به مطالعه تأثیر ویژگی-های تغییر سازمانی بر تعهد عاطفی کارکنان نسبت به تغییر می‌پردازد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی و از نظر روش همبستگی و علّی است. جامعه آماری پژوهش را کارکنان گروه شرکت‌های درمان‌یاب تشکیل می‌دهند که از بین جامعه 156 نفری، تعداد 111 نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده به عنوان نمونه آماری انتخاب شده‌اند. داده‌ها به صورت میدانی و با استفاده از پرسشنامه جمع‌آوری شده‌اند و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای آماری و با بهره‌گیری از آمار توصیفی و آمار استنباطی (آزمون همبستگی و مدلسازی معادلات ساختاری) انجام شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که مشارکت در تغییر و منفعت حاصل از تغییر بر تعهد عاطفی کارکنان نسبت به تغییر به‌طور مثبت تأثیرگذار است، اما اندازه تغییر بر تعهد عاطفی کارکنان نسبت به تغییر تأثیر معناداری ندارد.

بررسی ابعاد و نتایج کمک‌های دولت به تعاونی‌های تولیدی (مورد مطالعه: تعاونی‌های تولیدی استان خراسان رضوی)

دوره 1، پاییز و زمستان 1388، اسفند 1388، صفحه 132-153

https://doi.org/10.22067/pmt.v1i2.2887

شمس الدین ناظمی، مرجان فیاضی، علی نوری

چکیده در این پژوهش ابعاد و نتایج کمک‌های دولت به تعاونی‌های تولیدی فعال استان خراسان رضوی و مقایسه آن با کمک‌های دولت به صنایع غیر تعاونی مورد بررسی قرار گرفته است. بدین منظور، نمونه ای به حجم 96 تعاونی تولیدی فعال در دو بخش صنعتی و معدنی بررسی شده است. اطلاعات مورد نیاز برای این تحقیق، توسط پرسش‌نامه و در قالب حمایت‌های ارائه شده در 4 بخش تسهیلات فیزیکی، تکنولوژیکی، تجاری و آموزشی گردآوری شده است. نتایج نشان می‌دهد که 78% از تعاونی‌های تولیدی فعال هیچ گونه حمایت و کمکی را از طرف دولت دریافت نکرده اند و تنها 22% از آنها دریافت حمایت از دولت را تأیید کرده اند. مقایسه بین میزان حمایت‌های واقعی ارائه شده به تعاونی‌های تولیدی با میزان حمایت‌های مورد انتظار آنها نیز نشان می‌دهد که اختلاف معنی‌داری بین میانگین حمایت‌های واقعی و میانگین حمایت‌های مورد انتظار تعاونی‌های تولیدی وجود دارد. این در حالی است که بیشترین اختلاف بین میانگین حمایت‌های واقعی و میانگین حمایت‌های مورد انتظار تعاونی‌های تولیدی نیز به ترتیب در بخش‌های تجاری،تسهیلات فیزیکی، تکنولوژیکی و آموزشی دیده می‌شود.

فن بازار، حلقه مفقوده نظام مدیریت و مبادلات تکنولوژی: طراحی و تبیین الگوی جامع در سطح ملی

دوره 1، بهار و تابستان 1388، شهریور 1388، صفحه 133-155

https://doi.org/10.22067/pmt.v1i1.2260

سید حمید خداداد حسینی، روح االله سهرابی

چکیده
امروزه فنّاوری به عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل توسعة اقتصادی و صنعتی کشورها مطرح است. در مناطق مختلف جهان، روش‌های گوناگونی برای تسهیل انتقال و مبادله فناوری در سطوح محلی، ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی به‌کار می‌رود. ایجاد فن‌بازار به عنوان مرکز و مرجع مبادلات فناوری یکی از سازوکارهای پیشرفته و نوپا در جهت هدف یادشده محسوب می‌شود. در ایران، مبادلات و انتقال فناوری از نظام و ساختار منسجم و هدفمندی برخوردار نیست و این مسئله باعث بروز مشکلات بسیاری برای عرضه کنندگان فناوری (شامل نخبگان، دانشگاه‌ها، مراکز تحقیق و توسعه و ...) و متقاضیان فناوری (مانند دولت، صنایع مختلف به ویژه صنایع کوچک و متوسط، سرمایه‌گذاران و ... ) شده است.در مقاله حاضر پس ازبررسی بحث مبادلات فناوری، بطور اجمالی برخی از فن‌بازارها در اروپا و آسیا مورد بررسی قرار گرفته است. در ادامه با استفاده از مصاحبه و مطالعه میدانی از بین کارشناسان فن‌بازار و حیطه‌های مرتبط و آشنا با آن (مانند حقوق فناوری، ارزیابی و بازاریابی فناوری، زمینه‌های تخصصی فناوری، صندوق‌های حمایت‌های مالی و غیره) مدل فن‌بازار در سطح ملی در ایران، ارائه شده است. در مدل مذکور ماموریت و اهداف، بخش‌های مختلف، مالکیت، فرایند داخلی و ارتباطات فن بازار در سطح ملی و همچنین پبش‌نیازهای ایجاد فن‌بازار تشریح شده است. بدیهی است دقت در تجربیات سایر کشورها و توجه به پیش نیازها و زیرساخت‌های اولیه، مسئولین مربوطه را در برنامه ریزی هرچه بهتر و جامع‌تر رهنمون خواهد شد.

تأثیر اعتماد سازمانی بر بروز رفتارهای شهروندی سازمانی (مورد مطالعه: شرکت گاز استان خراسان شمالی)

دوره 4، بهار و تابستان 1391، شهریور 1391، صفحه 133-154

https://doi.org/10.22067/pmt.v4i7.19470

علی شیرازی، الهام خداوردیان، محمد نعیمی

چکیده در سال‎های اخیر، رفتارهای شهروندی سازمانی به دلیل اثرات قابل توجهی که بر اثربخشی و موفقیت سازمان‎ها داشته‎اند، بسیار مورد توجه قرار گرفته‎اند. هدف از این تحقیق که در شرکت گاز استان خراسان شمالی انجام گرفته، بررسی تأثیر اعتماد سازمانی بر بروز چنین رفتارهایی است. رفتار شهروندی سازمانی با استفاده از پرسشنامه رفتار شهروندی سازمانی پادساکف و همکارانش و اعتماد سازمانی بوسیله پرسشنامه الونن و همکارانش، سنجیده شد. جامعه آماری تحقیق حاضر شامل 94 کارمند اداری شرکت گاز بوده و از روش سرشماری برای گردآوری داده ها استفاده شده است. نتایج آزمون همبستگی اسپیرمن حاکی از وجود رابطه مثبت و معنادار بین تمام ابعاد متغیر مستقل و وابسته بود. نتایج حاصل از رگرسیون چندگانه گام به گام نشان داد که از بین ابعاد مختلف اعتماد سازمانی، اعتماد نهادی بیشترین سهم را در تبیین تغییرات رفتار شهروندی سازمانی دارد. نهایتاً، آزمون میانگین یک جامعه نشان داد تمام ابعاد اعتماد سازمانی، هم چنین تمام ابعاد رفتار شهروندی سازمانی در این شرکت از وضعیت مطلوبی برخوردار هستند.

بررسی نقش قرارداد روان‌شناختی رابطه‌ای در افزایش سرمایة اجتماعی رابطه‌ای و اثر آن بر رفتار تسهیم دانش

دوره 5، بهار و تابستان 1392، شهریور 1392، صفحه 134-155

https://doi.org/10.22067/pmt.v5i9.28874

محسن مرادی، احمدرضا کریمی مزیدی، مجتبی گلستانی‌نیا

چکیده در عصر حاضر که عصر اقتصاد خدمات لقب گرفته، موفقیت سازمان‌ها در گرو ارائة خدماتی باکیفیت است. ازاین رو سازمان‌ها برای بقا در اندیشة به‌کارگیری ابزارهایی همچون مدیریت دانش‌ به‌سر می‌برند. فعالیت‌های انسانی، مانند تسهیم دانش میان اعضای سازمان، پایه و اساس فرآیند مدیریت دانش در سازمان‌هاست. تحقیقات اخیر نشان داده است قرارداد روان‌شناختی و سرمایة اجتماعی رابطه‌ای، تمایل افراد را برای تسهیم دانش و خلق دانش جدید در سازمان‌ها برمی‌انگیزند. باتوجه به اهمیت اعتماد متقابل و همکاری که دو مؤلفة سرمایة اجتماعی رابطه‌ای می‌باشند، در این مقاله نقش میانجی‌گری آنها در رابطة بین قرارداد روان‌شناختی رابطه‌ای و تسهیم دانش میان کارکنان دانشگاه فردوسی مشهد بررسی شده است. داده‌های مورد نیاز ازطریق پرسش‌نامه‌های مورداستفاده در مطالعات پیشین با تأیید مجدد روایی و پایایی و به روش نمونه‌گیری تصادفی جمع‌آوری شده و 210 پرسش‌نامة واجد شرایط مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. پژوهش حاضر از حیث هدف، کاربردی و از حیث روش، پیمایشی- تحلیلی بوده و مبتنی بر الگوی مدل‌یابی معادلة ساختاری است. یافته‌های این پژوهش، نشان‌دهندة میانجی‌گری کامل متغیر همکاری در رابطة بین قرارداد روان‌شناختی رابطه‌ای و تسهیم دانش بود، درحالی‌که میانجی‌گری متغیر اعتماد متقابل در رابطة بین این دو مورد تأیید قرار نگرفت.

بررسی رابطه تعارض کار خانواده بر فرسودگی شغلی با اثر واسط سرمایه روانشناختی دربین کارکنان بانک های دولتی شهرستان گناباد

دوره 6، پائیز و زمستان1393، اسفند 1393، صفحه 135-158

https://doi.org/10.22067/pmt.v6i12.31547

علیرضا حدادیان، زهره محمدزاده

چکیده امروزه افراد زیادی در محل کار با تنش روبرو هستند وفرسودگی شغلی به عنوان یک سندرم خستگی عاطفی مطرح است که منجر به کاهش اثر بخشی حرفه ای افراد می شود.فرسودگی شغلی ناشی از استرس و فشارهای شغلی است.از طرفی یکی از عواملی که باعث استرس و تنش در محیط کار می شود تعارض کار- خانواده است ،که از فشارهای ناسازگارانه نقش خانوادگی و شغلی بوجود می آید. از طرفی امروزه محققان به دنبال رفتار سازمانی مثبت گرا هستند، که به دنبال آن افزایش تقویت منابع روانی کارکنان حاصل می شود . هدف از تحقیق حاضر بررسی رابطه تعارض کار خانواده بر فرسودگی شغلی با اثر واسط سرمایه روانشناختی در میان کارکنان بانک های دولتی شهرستان گناباد می باشد.داده های مورد نیاز از طریق پرسشنامه های مورد استفاده در مطالعات پیشین با تایید مجدد روایی و پایایی و به روش نمونه گیری تصادفی در دسترس طبقه ای جمع آوری شده و با استفاده از فرمول کوکران 130پرسشنامه واجد شرایط مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفت. پژوهش حاضر از حیث هدف،کاربردی و از حیث روش،پیمایشی –تحلیلی بوده و مبتنی برالگوی مدل یابی معادله ساختاری است. یافته های این پژوهش، نشان دهنده میانجی گری متغییر سرمایه روانشناختی در رابطه بین تعارض کار-خانواده و فرسودگی شغلی بود.

نقش سرمایه گذاری منابع انسانی در کسب مزیت رقابتی (مورد مطالعه : صنعت داروسازی ایران)

دوره 3، پائیز و زمستان 1390، اسفند 1390، صفحه 138-157

https://doi.org/10.22067/pmt.v0i0.15942

فرج اله رحیمی، عباسعلی حاجی کریمی

چکیده پژوهش حاضر با هدف شناسایی تأثیر سرمایه گذاری در منابع انسانی بر سرمایه انسانی در سطح سازمان و مزیت رقابتی انجام شده است. بدین منظور پرسشنامه ای برای سنجش این متغیرها طراحی شد و پس از اطمینان از روایی و پایایی ابزار اندازه-گیری توسط تحلیل عاملی تأییدی، در میان نمونه ای متشکل از 300 نفر از مدیران شرکت های داروسازی توزیع گردید. روش تحقیق حاضر، توصیفی- همبستگی و به طور مشخص مبتنی بر مدل معادلات ساختاری است .
نتایج نشان داد که همه فرضیات و روابط بین متغیرها معنا دارهستند. همچنین از بین دو مولفه سرمایه گذاری منابع انسانی (سرمایه گذاری در تأمین نیرو از بیرون و سرمایه گذاری در تأمین نیرو از درون)، سرمایه گذاری در تأمین نیرو از درون و از بین مولفه های سرمایه انسانی در سطح سازمان، مولفه خاص بودن سرمایه انسانی بیشتر متغیر مزیت رقابتی را تبیین می نماید. همچنین داده ها نشان داد که سه بعد از چهار بعد سرمایه انسانی در سطح سازمان یعنی ابعاد تناسب، مکمل بودن و خاص بودن با یکدیگر تقریباً همبستگی بالایی دارند.

طراحی الگوی مدیریت استعداد در شرکت مادر تخصصی سیاحتی و مراکز تفریحی پارسیان

دوره 10، بهار و تابستان 1397، شهریور 1397، صفحه 141-166

https://doi.org/10.22067/pmt.v10i1.58829

رقیه پریش، حبیب اله سالارزهی، علیرضا موغلی، سید علیقلی روشن

چکیده پژوهش حاضر با درک نقش کلیدی کارکنان شایسته، با­استعداد و توانمند در موفقیت سازمان‌ها، به شناسایی ابعاد راهبردی الگوی مدیریت استعداد می­پردازد. رویکرد پژوهشی در این تحقیق، روش آمیخته است. روش پژوهش در بخش کیفی، توصیفی-اکتشافی و در بخش کمی، توصیفی-پیمایشی می­باشد. نمونه آماری در بخش کیفی، خبرگان صنعتی و دانشگاهی و در بخش کمی مدیران و کارشناسان شرکت مادر تخصصی سیاحتی و مراکز تفریحی پارسیان است. ابزار گردآوری داده­ها در بخش کیفی مصاحبه ­های نیمه ساختار­یافته و در بخش کمی پرسشنامه محقق­ساخته است. در تجزیه‌وتحلیل داده­های کیفی از روش تحلیل محتوا، تکنیک دلفی و در بخش کمی از آمار توصیفی و استنباطی استفاده می­گردد. نتایج بیانگر آن است که جذب، حفظ و نگهداشت، مدیریت بالندگی و خزانه استعداد ابعاد اصلی مدل را تشکیل می­دهند، بعلاوه فرآیند مدیریت استعداد تحت تأثیر زمینه­ های داخلی و خارج از سازمان است. در ادامه، یافته ­های پژوهش نشان می­دهد که میان وضعیت موجود و مطلوب مدیریت استعداد در شرکت مادر تخصصی سیاحتی و مراکز تفریحی پارسیان، در همه ابعاد تفاوت معنی­داری وجود دارد و ابعاد جذب و خزانه استعداد و نیز مؤلفه­ های جانشین­ پروری و مدیریت عملکرد به عنوان مهم‌ترین ابعاد و مؤلفه­ های مدیریت استعداد شناسایی شده است.

درک تاثیرگذاری بالندگی و عدالت سازمانی از منظر شاخص های رفتاری

دوره 5، پائیز و زمستان1392، آذر 1392، صفحه 145-168

https://doi.org/10.22067/pmt.v5i10.34896

حبیب اله دعایی، سمیرا پور، مصطفی رضایی راد، فاطمه خریدار

چکیده این مقاله، تاثیر بالندگی و عدالت سازمانی را بر شاخص های رفتاری مورد بررسی قرار می دهد. برای دست یابی به این هدف، رابطه بین بالندگی سازمانی، ابعاد عدالت سازمانی (عدالت رویه ای، عدالت تعاملی و عدالت توزیعی) و شاخص های رفتاری (تعهد سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی) با استفاده از یک مدل مفهومی مورد مطالعه قرار گرفته است. داده ها از بین 197 پرستار شاغل در بیمارستان قائم (عج) شهر مشهد به روش پیمایشی جمع آوری گردید. برای تجزیه و تحلیل داده های جمع-آوری شده، آزمون حداقل مربعات جزئی (PLS) و رویه هالاند به کار گرفته شد. نتایج نشان می دهد بالندگی سازمانی، رابطه مثبت و معناداری با تعهد و رفتار شهروندی سازمانی دارد. همچنین، رابطه مثبت و معناداری بین ابعاد عدالت سازمانی با شاخص های رفتاری به دست آمد. در واقع، نتایج به دست آمده متضمن این نکته است که بالندگی و ابعاد عدالت سازمانی می تواند تاثیرگذاری زیادی بر شاخص های رفتاری از جمله، تعهد و رفتار شهروندی سازمانی داشته باشد.

بررسی تأثیر مدیریت دانش مشتری بر ظرفیت نوآوری با نقش میانجی ظرفیت جذب دانش

دوره 12، بهار و تابستان 1399، شهریور 1399، صفحه 145-168

https://doi.org/10.22067/pmt.v12i1.79379

مریم مومنی، امیر هوشنگ نظرپوری، سید نجم الدین موسوی

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر مدیریت دانش مشتری بر ظرفیت نوآوری با نقش میانجی ظرفیت جذب دانش  انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ روش و ماهیت جزء پژوهش­های توصیفی- پیمایشی است. جامعه آماری شامل مرکز تحقیقات و نوآوری صنایع خودرو سایپا واقع در شهر تهران است. با روش نمونه­گیری تصادفی در دسترس، 196 نفر از مدیران و کارمندان این مرکز به عنوان اعضای نمونه انتخاب شده­اند. برای سنجش متغیرهای مدیریت دانش مشتری، ظرفیت جذب دانش و ظرفیت نوآوری به ترتیب از پرسشنامه‌های استاندارد جبینگ و همکاران (2013)، آلبرت- مورنت و همکاران (2018)، حمیدیان‌پور و حصیری (2020) استفاده گردیده است. روایی و پایایی پرسشنامه‌ها از طریق روایی محتوا و آلفای کرونباخ تأیید گردید (83.0). داده­ها از طریق رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری به واسطه نرم­افزار­هایLisrel(8.80)  و SPSS تحلیل شده­اند. تحلیل نتایج پژوهش در سطح خطای 5% بیانگر تأثیر مثبت و معنادار مدیریت دانش مشتری بر ظرفیت نوآوری است. بعلاوه، نتایج تحلیل مسیر غیر­مستقیم گویای نقش میانجی ظرفیت جذب دانش در تأثیر مدیریت دانش مشتری بر ظرفیت نوآوری است. به عنوان یک نتیجه کلی، مدیران با شناسایی و شبیه­سازی ایده­ها و اطلاعات مشتریان، دانش فرا­سازمانی و بهره­برداری از آن‌ها در فرآیند­ها و عملیات صنعت، ضمن ارتقاء ظرفیت جذب، زمینة لازم را برای ظرفیت نوآوری فراهم می‌آورند. 

طراحی الگوی زیرساختی مورد نیاز به منظور پیاده‌سازی مدیریت دانش در سازمان

دوره 3، بهار و تابستان 1390، شهریور 1390، صفحه 148-180

https://doi.org/10.22067/pmt.v3i5.10867

رضا نجف بیگی

چکیده یکی از مهم ترین مباحث پیاده سازی مدیریت دانش، تعیین زیرساخت های آن است؛ از این رو هدف این تحقیق، طراحی الگوی زیرساختی مورد نیاز به منظور پیاده سازی مدیریت دانش در سازمان های دولتی ایران می باشد. این مقاله بر مبنای یافته های تحقیق میدانی در سازمان های دولتی استان خراسان رضوی تنظیم شده است. مدل اولیه تحقیق از طریق تکنیک دلفی نهایی گردید. برای آزمون مدل، از کارکنان لیسانس و بالاتر سازمان های دولتی استان خراسان رضوی نمونه گیری تصادفی صورت پذیرفت. برای دستیابی به ابعاد زیرساختی مدیریت دانش، رویکرد فنی و اجتماعی مبنای عمل واقع گردید و از پرسشنامه برای جمع آوری داده و آزمون فرضیات تحقیق استفاده شد. از مدل معادلات ساختاری و نرم افزاری LISREL جهت بررسی روابط بین متغیرها استفاده شد. نتایج نشان داد فرهنگ سازمانی با محوریت: فرهنگ یادگیری، اعتماد و همکاری، ساختار سازمانی حول: عدم تمرکز و رسمیت، همچنین حمایت فناوری اطلاعات و انگیزش کارکنان مهم ترین زیرساخت های مورد نیاز پیاده سازی مدیریت دانش در سطح سازمان های دولتی مورد مطالعه محسوب می گردند.

رابطه رهبری قلدرمآبانه و رفتار منافقانه: نقش جوّ سکوت ادراک شده و اعتماد بین‌فردی

دوره 10، پائیز و زمستان1397، اسفند 1397، صفحه 149-178

https://doi.org/10.22067/pmt.v10i2.60708

امین زارع، حسین علیزاده، سعید سپهری

چکیده دراین پژوهش، تأثیر سبک رهبری قلدرمآبانه بر بروز رفتار منافقانه موردبررسی قرار گرفت. همچنین نقش میانجی­گری اعتماد در رابطه بین رهبری قلدرمآبانه و رفتار منافقانه ونقش تعدیل­گری جو سکوت ادراک شده در رابطه بین اعتماد بین­فردی ورفتار منافقانه بررسی شد. جامعه آماری پژوهش، کارکنان ستادی یکی از ارگان‌های نظامی استان قزوین می­باشد که از میان آنها 81 نفر بر اساس فرمول کوکران مربوط به جامعه محدود، به عنوان نمونه آماری به روش نمونه­گیری در دسترس انتخاب شد. به منظور جمع‌آوری داده‌ها، از ابزار پرسشنامه شامل پرسشنامه­های استاندارد اعتماد بین­فردی مک الیستر (1995)، جو سکوت ادراک شده واکولا و بورادوس (2005)، رفتار منافقانه باقری ماهونکی (2014) و پرسشنامه­ محقق ساخته رهبری قلدرمآبانه اقتباس شده ازجرکویک، مک کورمک و کسمیر (2006) استفاده شد. روایی و پایایی پرسشنامه­های یاد شده با استفاده از روایی صوری، روایی سازه وهمچنین محاسبه آلفای کرونباخ مورد بررسی قرار گرفت. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها، از روش‌های تحلیل عاملی تأییدی و مدل‌سازی معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که رهبری قلدرمآبانه بر بروز رفتارهای منافقانه دارای تأثیر مثبت و معنادار و بر اعتماد بین­فردی دارای تأثیر منفی و معنادار می­باشد و اعتماد بین­فردی بر بروز رفتارهای منافقانه تأثیر منفی و معنادار دارد. همچنین بر اساس نتایج پژوهش مشخص شد که جو سکوت ادراک شده به عنوان متغیر تعدیل­گر در رابطه بین اعتماد بین­فردی و رفتارهای منافقانه دارای تأثیر مثبت و معنادار است. در نهایت مشخص شد رهبری قلدرمآبانه به صورت غیرمستقیم و با توجه به نقش متغیر میانجی اعتماد بین­فردی بر بروز رفتارهای منافقانه تأثیر دارد.

بررسی رابطه متقابل مؤلفه‌های مدیریت دانش و توانمندسازی روان‌شناختی کارکنان شرکت نفت مناطق مرکزی ایران

دوره 11، بهار و تابستان 1398، شهریور 1398، صفحه 153-180

https://doi.org/10.22067/pmt.v11i1.69617

سیروس امیرقدسی، علی بنیادی نائینی

چکیده پژوهش حاضر به بررسی رابطه متقابل مؤلفه‌های مدیریت دانش و توانمندسازی روان‌شناختی کارکنان شرکت نفت مناطق مرکزی ایران با استفاده از روش دیمتل پرداخته است. نوع تحقیق، کاربردی بوده و از بُعد روش، توصیفی - پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش را صاحب‌نظران شرکت نفت مناطق مرکزی ایران تشکیل می‌دهند و حجم نمونه با استفاده از روش حد اشباع نظری تعداد 15 نفر در نظر گرفته شده است. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه ماتریسی دیمتل بوده است. به‌منظور بررسی پایایی از آزمون مجدد استفاده شده است که ضریب همبستگی بین نتایج حاصل از نوبت اول با نوبت دوم، مقدار 87 / 0 محاسبه گردیده و پایایی پرسشنامه مورد تائید قرار گرفته است. برای شناسایی و نهایی‌سازی مؤلفه‌ها از نظر خبرگان استفاده شده و علاوه بر آن از آنجا که در روش مقایسات زوجی ارتباطات تمامی عوامل با هم سنجیده می‌شوند، پرسشنامه از روایی قابل قبولی برخوردار است. بررسی نتایج نشان داد که در تأثیرگذاری با شدت تأثیر بالای 70 درصد، تأثیرگذارترین عامل کاربرد دانش است. از نظر شدت تأثیرگذاری مؤلفه‌های مدیریت دانش، به ترتیب مؤلفه‌های کاربرد دانش و ایجاد دانش بوده‌اند که بیشترین تأثیرگذاری را داشته‌اند. همچنین در میان مؤلفه‌های مدیریت دانش، مؤلفه کاربرد دانش مؤثرترین مؤلفه بوده و بیشترین تعداد تأثیرگذاری را نیز بر مؤلفه‌های ایجاد، پالایش و انتشار دانش داشته است. دو متغیر توانمندسازی و ثبت دانش بااینکه در رده متغیرهای تأثیرگذار هستند، ولی در دامنه تأثیرگذاری بسیار بالا قرار نداشته‌اند. به‌علاوه متغیر توانمندسازی و مؤلفه ثبت دانش بر مؤلفه پالایش دانش به ترتیب با شدت 514 / 2 و 602 / 2 دارای تأثیرگذاری نسبتاً بالایی هستند.

تبیین مولفه‌های اقدامات رهبران در اجرای موفق برنامه‌های تغییر

دوره 11، پائیز و زمستان 1398، اسفند 1398، صفحه 157-184

https://doi.org/10.22067/pmt.v11i2.76789

هدا جان نثاراحمدی، علی شیرازی، فریبرز رحیم نیا، علیرضا خوراکیان

چکیده شکست 70 درصدی تغییرات سازمانی و لزوم سازمان­های امروزی به تغییرات روزافزون، بسیاری از محققان را به این موضوع سوق داده است که دلایل شکست چیست و چه چیزی منجر به موفقیت تغییرات در سازمان می‌شود. با توجه به این­که اقدامات و کارهایی که رهبران در اجرای تغییرات انجام می­دهند، موفقیت یا شکست آن تغییر را تحت تأثیر قرار می­دهد، از این رو هدف تحقیق حاضر شناسایی و ارائه مدل اقدامات رهبران  اثربخش در اجرای موفق برنامه‌های تغییر و سنجش مدل استخراج شده می­باشد. در این راستا، تحقیق از استراتژی ترکیبی بهره گرفت. به منظور جمع ­آوری داده­ها در بخش کیفی، از  مصاحبه ­های نیمه­ ساختاریافته استفاده شد و با استفاده از نمونه­ گیری گلوله برفی با 17 نفر از مدیران این صنعت داده ­های لازم گردآوری و تحلیل شد. استراتژی تحلیل محتوا در این مرحله مورد استفاده قرار گرفت. در بخش کمّی، پرسشنامه­ای طراحی و در بین 192 نفر از کارکنان صنعت قطعه ­سازی خودرو قرار گرفت و اعتبار نتایج مرحله کیفی با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی مورد بررسی قرار گرفت. حاصل نهایی تحلیل داده ­های گردآوری شده در قالب یک مدل ارائه شد. نتایج نشان داد که اقدامات رهبران تغییر در دو حوزه کلی اقدامات انسان محور (5 اقدام) و اقدامات سازمان محور (10 اقدام) طبقه ­بندی می­شوند. این مدل مجموعه اقداماتی که یک رهبر تغییر می­کوشد تا برنامه­ های تغییر را با موفقیت به انجام برساند را با توجه به شرایط محیطی تبیین می­کند.

تحلیل روابط چندگانه ساختاری نقش چشم انداز زمان آینده در نحوه شکل گیری قرارداد روان‌شناختی کارکنان

دوره 12، پائیز و زمستان1399، اسفند 1399، صفحه 161-188

https://doi.org/10.22067/pmt.v12i2.76546

سعید آیباغی اصفهانی، امیر غفوریان شاگردی، سیدمجتبی میرلوحی، محمد مهدی مهدوی، امید بهبودی

چکیده
هدف از این پژوهش تحلیل روابط ساختاری نقش چشم‌انداز زمان آینده بر قرارداد روان‌شناختی است و چشم‌انداز زمان آینده (FTP) اشاره به تفاوت‌های فردی در تمایل به تفکر در مورد شرایط آینده دارد و غیر از توانایی، تفاوت‌های فردی را می‌سازد که در طول دهه‌های گذشته علاقه به دست آوردن آن را افزایش‌ داده است و هنگامی‌که قضاوت کارکنان از توفیق قرارداد کارفرما بالا باشد، آن‌ها به‌احتمال‌زیاد احساس تعهد برای جبران می‌کنند، ازاین‌رو حس خود را از تعهد نسبت به سازمان افزایش می‌دهند. جامعه آماری این پژوهش کارکنان رسمی و قراردادی دانشگاه صنعتی شاهرود هستند و کل جامعه 261 نفر بوده‌اند، جهت جمع‌آوری اطلاعات از روش کتابخانه‌ای و میدانی و تحلیل مقالات پژوهشی استفاده‌شده است. برای گردآوری داده‌ها و اندازه‌گیری متغیرها، پرسشنامه­های استاندارد استفاده شد، همچنین برای بررسی روایی پرسشنامه‌ها از روایی محتوایی CVR و تحلیل عاملی تأییدی و برای بررسی پایایی از آلفای کرونباخ استفاده شد که همگی مورد تائید قرار گرفتند. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها به روش مدل‌سازی معادلات ساختاری به کمک نرم‌افزار لیزرل صورت گرفته است و نتایج پژوهش نشان داد که توفیق اقتصادی، اجتماعی-احساسی و توسعه‌ای کارفرما بر تعهدات کارکنان تأثیر مستقیم و معناداری دارد و همچنین چشم‌انداز زمان آینده بر توفیق توسعه‌ای کارفرما تأثیر مستقیم و معناداری دارد و رابطۀ بین توفیق اقتصادی کارفرما با تعهدات کارکنان را تعدیل می‌نماید.

بررسی رابطه میان ویژگی های بیانیه مأموریت سازمان و عملکرد سازمانی

دوره 2، پاییز و زمستان 1389، آذر 1389، صفحه 166-186

https://doi.org/10.22067/pmt.v2i4.9095

محمد حقیقی، ابراهیم قارلقی، سمانه میراسدی، فاطمه نیکبخت

چکیده این مقاله به صورت تجربی رابطه بین ویژگی های بیانیه مأموریت سازمان و عملکرد سازمانی را در شرکت های غذایی فعال که در هشتمین نمایشگاه بین المللی ماشین آلات و مواد اولیه بیسکویت، شیرینی و شکلات ایران و شانزدهمین نمایشگاه بین المللی صنایع کشاورزی، مواد غذایی، ماشین آلات و صنایع وابسته در نمایشگاه بین المللی تهران در سال 1388 شرکت داشته اند مورد بررسی قرار داده است. داده های مورد استفاده از 300 شرکت جمع آوری شده و روش پژوهش از نوع توصیفی و همبستگی است. برای بررسی فرضیات از تجزیه و تحلیل رگرسیون و همبستگی و از نرم‌افزار آماری SPSS استفاده شده است. در این مقاله، ویژگی های بیانیه مأموریت شامل انعطاف پذیری بیانیه مأموریت، کامل بودن، قابلیت اجرا، واقعی بودن، و متمایز بودن مورد استفاده قرار گرفته است. نتایج مطالعه نشان می دهد بین هر یک از ویژگی های بیانیه مأموریت و عملکرد سازمانی همبستگی مثبت و -معنی داری وجود دارد. همچنین نتایج آزمون رگرسیون نشان داد در میان ویژگی های بیان شده، انعطاف پذیری بیانیه مأموریت بیش ترین تأثیر را بر عملکرد سازمانی و کامل بودن بیانیه مأموریت، کم-ترین تأثیر را بر عملکرد سازمانی دارد.

رفتار انحرافی مثبت در محیط‌های کاری: تحلیل فراترکیب پیشایندها و پیامدها

دوره 18، بهار و تابستان 1405، تیر 1405

https://doi.org/10.22067/tmj.2026.96216.1777

سید مجتبی هاشمیان، فاطمه قربانی

چکیده هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تبیین پیشایندها و پیامدهای رفتارهای انحرافی مثبت در سازمان‌ها از طریق یک مرور نظام‌مند و فراترکیب کیفی است. این پژوهش از نظر روش‌شناسی کیفی بوده و با بهره‌گیری از رویکرد فراترکیب و بر اساس چارچوب سندلوسکی و باروسو انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه مقالات داخلی و خارجی مرتبط با رفتارهای انحرافی مثبت در سازمان‌هاست که در بازه زمانی سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ در پایگاه‌های معتبر علمی منتشر شده‌اند. داده‌ها از طریق جست‌وجوی نظام‌مند در پایگاه‌های داخلی SID، Magiran و Ensani و پایگاه‌های بین‌المللی Elsevier Emerald و.. و با استفاده از کلیدواژه‌های مرتبط گردآوری شدند. در فرایند غربال‌گری چندمرحله‌ای شامل حذف موارد تکراری، بررسی عنوان و چکیده و مطالعه متن کامل، با به‌کارگیری نمونه‌گیری هدفمند و معیارهای ورود و خروج مشخص، در نهایت ۴۳ مقاله واجد شرایط برای تحلیل نهایی انتخاب گردید. داده‌های استخراج‌شده با استفاده از روش تحلیل مضمون کدگذاری و ترکیب شدند. یافته‌ها نشان داد که پیشایندهای رفتارهای انحرافی مثبت در پنج دسته اصلی شامل عوامل فردی، سازمانی، شغلی، گروهی و محیطی قابل طبقه‌بندی هستند و پیامدهای این رفتارها نیز در سه سطح فردی، سازمانی و اخلاقی بروز می‌یابند که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به افزایش خلاقیت، بهبود عملکرد، ارتقای یادگیری سازمانی و تقویت رضایت و تعهد شغلی اشاره کرد. در مجموع، نتایج این پژوهش با ارائه چارچوبی جامع از پیشایندها و پیامدهای رفتارهای انحرافی مثبت، می‌تواند مبنایی نظری و کاربردی برای مدیران و پژوهشگران در جهت ایجاد بسترهای حمایتی و تقویت رفتارهای سازنده در سازمان‌ها فراهم آورد.

بررسی رابطه ساختار سازمانی و توانمندسازی کارکنان در شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران – منطقه تهران

دوره 2، بهار و تابستان 1389، شهریور 1389، صفحه 153-178

https://doi.org/10.22067/pmt.v2i3.4262

رضا واعظی، اسماعیل سبزیکاران

چکیده هدف از این تحقیق شناسایی ارتباط توانمندسازی روانشناختی کارکنان با ساختار سازمانی می باشد. توانمندسازی روانشناختی نیز بعنوان یکی از مهمترین مباحث توسعه منابع انسانی، دارای چهار مؤلفه‌ شایستگی، خود تعیین کنندگی، معنی‌داری و اثرگذاری است (مطالعات اسپریتزر). این پژوهش به لحاظ اهداف پژوهشی کاربردی و با شیوه توصیفی - همبستگی اجرا شده است. جامعه آماری این تحقیق شامل 560 نفر از کارکنان شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران - منطقه تهران بوده که به کمک فرمول تعیین حجم نمونه در فضای دوجمله ای و روش نمونه گیری تصادفی ساده، تعداد 230 نفر از آنان بعنوان نمونه انتخاب گردید. همچنین با محاسبه و آزمون ضریب همبستگی اسپیرمن، رابطه بین ساختار سازمانی و توانمندسازی کارکنان مورد بررسی قرار گرفت. بر این اساس، نتایج تحقیق منجر به معرفی ابعاد ساختاری مورد نیاز برای توانمندسازی کارکنان شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران - منظقه تهران شد. ارائه الگوی ساختاری مناسب جهت توانمندسازی کارکنان جامعه تحقیق نیز از دیگر نتایج این پژوهش می باشد. 

همکاری میان سازمانی و عوامل موثردر بهبود آن در زنجیره تأمین

دوره 5، بهار و تابستان 1392، شهریور 1392، صفحه 156-171

https://doi.org/10.22067/pmt.v5i9.28875

محمدرضا شجاعی، سمیه قجاوند

چکیده همکاری میان سازمانی، به عنوان یکی از مفاهیم نوین در مدیریت زنجیره تامین، مورد توجه بسیاری از محققین و پژوهشگران واقع شده است؛ ازاین رو در پژوهش حاضر، ارتباط دو دسته عوامل درون سازمانی که دربرگیرنده متغیرهایی همچون استراتژی و فناوری سازمان هستند و عوامل میان سازمانی که اعتماد میان طرفین و منابع ورودی مشترک را شامل می شوند با سطح همکاری میان سازمانی در زنجیره تامین ایران خودرو مورد آزمون قرار گرفته است. در این تحقیق از دو نرم افزارspss و لیزرل برای تحلیل داده ها و آزمون متغیرهای تحقیق استفاده شده و در نهایت مدل معادلات ساختاری از متغیرهای تحقیق طراحی گردیده است. نتایج به دست آمده نشان می دهد به استثنای فناوری، میان سایر عوامل با همکاری میان سازمانی، ارتباط مثبت و معناداری وجود دارد.

بررسی تاثیر ابعاد بدگمانی سازمانی بر قلدری محیط کار

دوره 10، بهار و تابستان 1397، شهریور 1397، صفحه 167-183

https://doi.org/10.22067/pmt.v10i1.70148

ناصر سیف الهی، تورج حسن زاده

چکیده
این پژوهش، با هدف بررسی تاثیر بدگمانی بر قلدری محیط کاردر بین کارکنان مرکز و مناطق پنجگانه شهرداری شهررشت صورت گرفته است. روش پژوهش توصیفی و همبستگی بوده و با به کارگیری ابزار پرسشنامه و روش پیمایشی داده های مورد نیاز جمع آوری شده است. جامعه آماری شامل کلیه مدیران و کارکنان مرکز و مناطق پنجگانه شهرداری شهر رشت می باشد. داده های تحقیق ازنمونه317 نفری مدیران و کارکنان شهرداری شهر رشت به شیوه نمونه گیری تصادفی طبقه ای گردآوری شده است. ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه بوده و داده های پژوهش با استفاده از دو پرسشنامه استاندارد بدگمانی سازمانی( متغیر مستقل) و قلدری محیط کار (متغیر وابسته)جمع آوری شده و با استفاده از نرم افزار لیزرل 8.54 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. نتایج فرضیات پژوهش با استفاده از مدل معادلات ساختاری و آزمون حاکی از آن است که بعد شناختی (باورها و عقاید مخرب) و بعد رفتاری( رفتارهای تحقیرآمیز و بدخواهانه) بدگمانی سازمانی تاثیر مثبتی بر قلدری محیط کار دارد و سبب افزایش بروز این رفتار در سازمان می شود. ضمن آن که بعد عاطفی(احساسات منفی)، تأثیر قابل ملاحظه ای بر قلدری در محیط کار را نشان نمی دهد.

تبیین رفتار ارائه ی ایده در نظام پیشنهادهای سازمانی

دوره 5، پائیز و زمستان1392، آذر 1392، صفحه 169-191

https://doi.org/10.22067/pmt.v5i10.34897

غلامحسین عبدالله‌زاده، ابوالقاسم عربیون، ابوالقاسم شریف‌زاده، بهرام‌رضا امیری

چکیده تحقیق حاضر با هدف تبیین رفتار ارائه ی ایده در نظام پیشنهادهای سازمانی به صورت مطالعه ی موردی، در شرکت مخابرات استان خراسان رضوی، انجام شد. نظریه ی شناخت اجتماعی، برای طراحی چارچوب مفهومی تحقیق، مورد استفاده قرار گرفت. بر این اساس، یک مدل نظری، برای بررسی و تبیین روابط بین عوامل زمینه‌ای و ادراک‌های فردی ارائه ی ایده و رفتار ارائه ی ایده ی کارکنان، به نظام پیشنهادهای سازمانی، طراحی و تدوین شد. داده‌های تجربی، با استفاده از پرسشنامه از 147 کاربر باتجربه ی ارائه ی ایده، به نظام پیشنهادهای شرکت مخابرات استان خراسان رضوی، که به صورت تصادفی انتخاب شدند، گردآوری شد. داده‌ها، با استفاده از مدلسازی معادلات ساختاری، جهت بررسی فرضیه‌های نظری، مورد آزمون قرار گرفت. نتایج نشان داد که اعتماد، تأثیر معنی‌دار مثبتی بر رفتار ارائه ی ایده دارد. به علاوه، این مطالعه نشان داد که هنجار عمل متقابل، تأثیر معنی‌داری بر رفتار ارائه ی ایده ندارد. همچنین، تأثیر معنی‌دار و مثبت عوامل مربوط به ادراک‌های فردی، خودکارآمدی ارائه ی ایده، ادراک از مزیت نسبی و ادراک از سازگاری بر رفتار ارائه ی ایده، به نظام پیشنهادهای سازمانی مشخص شد.

طراحی و تبیین الگوی خودرهبری با استفاده از تعالیم اسلامی در قرآن کریم و نهج‌البلاغه

دوره 12، بهار و تابستان 1399، شهریور 1399، صفحه 169-196

https://doi.org/10.22067/pmt.v12i1.81401

امیرمسعود عطائی، سیدمحسن علامه، علی صفری، محمدصالح طیب نیا

چکیده هدف پژوهش حاضر، طراحی و تبیین ابعاد خودرهبری برمبنای نظام ارزشی اسلام با استفاده از آموزه­های قرآن کریم و نهج­البلاغه است. این پژوهش به روش کیفی - کمی (ترکیبی) انجام شده است و برای استخراج ابعاد و طراحی مدل از روش تحلیل مضمون و مصاحبه با متخصصین موضوعی و برای آزمون مدل از روش مدل­سازی معادلات ساختاری استفاده شده است. در بخش کیفی، ابتدا متون قرآن کریم و نهج­البلاغه از منظر مفاهیم مرتبط با خودرهبری (رهبری، خودرهبری، خود مدیریتی، خودکنترلی) مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته و 1536 مضمون اولیه از قرآن کریم و 435 مضمون اولیه از نهج­البلاغه استخراج گردید. سپس با استفاده از تلخیص و مقوله‌بندی به روش کد­گذاری با تأکید بر مفاهیم مشترک در سه مرحله، ابتدا 214 مضمون ثانویه و سپس 79 تم فرعی و 20 تم اصلی شناسایی شد. درنهایت نیز 20 تم­ اصلی استخراج شده در چهار دسته مفهوم اصلی، پیش‌نیازها، راهبردها و نتایج خودرهبری طبقه‌بندی گردید. در بخش کمی، فرضیه­های پژوهش بر روی نمونه­ای شامل 300 نفر از مدیران گروه توسعه سرمایه‌گذاری انتخاب بررسی شد. نتایج بخش کمی نشان داد که پیش­نیازها و راهبردهای خودرهبری هردو با ضریب بتای 97% بر مفهوم اصلی خودرهبری تأثیر دارند و مفهوم اصلی خودرهبری نیز با ضریب بتای 89% بر نتایج خودرهبری تأثیرگذار است. پژوهش حاضر از دو منظر ارائه مدل جامع خودرهبری (به دلیل انجام پژوهش­های متعدد در این حوزه ولی فقط در بخش راهبردهای خودرهبری) و همچنین تبیین مفهوم خودرهبری بر اساس آموزه­های نظام ارزشی اسلام، دارای نوآوری است.