تأثیر مداخلات ذهنآگاهی بر توانمندیهای مدیریتی: یک مرور نظاممند
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 21 تیر 1405
https://doi.org/10.22067/tmj.2026.97309.1809
الهه صابری، یعقوب مهارتی، علیرضا خوراکیان، مریم بردبار
چکیده این مطالعه یک مرور سیستماتیک از ۳۰ پژوهش تجربی پیشین را در زمینه تأثیر مداخلات ذهنآگاهی بر مدیران ارائه میدهد. هدف این بررسی، یکپارچهسازی دانش موجود و شناسایی نیازهای پژوهشی آینده است. از اینرو، در تلاش است با رویکردی تحلیلی و نظاممند، ضمن مرور کامل ادبیات موجود، تصویری روشن و کاربردی از جایگاه ذهنآگاهی در بهبود اثربخشی مدیریتی و ارتقای عملکرد سازمانی ترسیم نماید. در این مطالعه، ذهنآگاهی بهعنوان یک مداخله ویژه مدیریتی تعریف شده تا وضوح مفهومی ایجاد شود و اهمیت آن در توسعه رهبری و رشد فردی مدیران برجسته گردد.
یافتههای این مطالعه نشان میدهند که تمرینهای ذهنآگاهی تأثیرات چندبعدی و مثبت بر نتایج فردی و سازمانی دارند. به طور خاص، این مداخلات تابآوری را افزایش، فرسودگی شغلی را کاهش، روابط تیمی و همکاری را بهبود، استرس، اضطراب و افسردگی را کاهش و رضایت شغلی را ارتقا میدهند. همچنین، مداخلات ذهنآگاهی رفتارهای رهبری تحولآفرین و رهبری اصیل را تقویت، همدلی و نگرش خیرخواهانه را افزایش، پذیرش تفاوتها و دیدگاهپذیری را ارتقا، انعطافپذیری شناختی و خودتنظیمی هیجانی را بهبود و شفقت به خود و دیگران را تقویت میکنند. در مجموع، این مداخلات موجب بهبود اثربخشی و عملکرد شغلی مدیران شده و ارزش بالقوه آنها را در توسعه توانمندیهای رهبری و ارتقای رفاه فردی و سازمانی نشان میدهند.
تاثیر اشتغال انعطاف پذیر و تنوع نیروی کار بر کارآفرینی استراتژیک در شرکت های بزرگ خصوصی
دوره 17، پاییز و زمستان 1404، آذر 1404
https://doi.org/10.22067/tmj.2024.90151.1615
یوسف ریاض، یعقوب مهارتی، محمد مهدی فراحی، علیرضا خوراکیان
چکیده در محیط پویای کسب و کار امروز، ادغام شیوههای اشتغال انعطافپذیر و استراتژیهای تنوع نیروی کار برای پرورش نوآوری و حفظ مزیت رقابتی در کارآفرینی استراتژیک ضروری شده است. این مطالعه چگونگی اتخاذ شیوههای استخدامی انعطافپذیر و ابتکارات تنوع نیروی کار را برای افزایش انعطافپذیری سازمانی و چابکی کارآفرینی بررسی میکند. ابنابراین، هدف این مطالعه بررسی تاثیر اشتغال انعطاف پذیر و تنوع نیروی کار بر کارآفرینی استراتژیک در شرکت های بزرگ خصوصی در عراق است. جامعه آماری این پژوهش 720 شرکت بزرگ خصوصی عراق بود که با روش تصادفی ساده تعداد 251 نمونه انتخاب گردید. داده ها با استفاده از پرسشنامه جمع آوری و به منظور آزمون مدل پیشنهادی مطالعه از تحلیل عاملی تاییدی استفاده شد. برای اندازه گیری و تحلیل روابط بین متغیرها از مدل سازی معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج نشان داد که تأثیر اشتغال انعطافپذیر بر کارآفرینی استراتژیک و تنوع نیروی کار بر کارآفرینی استراتژیک مثبت و معنی دار است.
بررسی تأثیر خویشاوندسالاری بر رفتار جستجوی شغل، با میانجیگری بینزاکتی در محل کار و بدبینی کارکنان
دوره 16، پاییز و زمستان 1403، بهمن 1403، صفحه 193-228
https://doi.org/10.22067/tmj.2024.88468.1592
شادی زمانی پور، قاسم اسلامی، علیرضا خوراکیان
چکیده امروزه، شرکتهای خانوادگی یکی از انواع کسبوکارهای رایج در جهان هستند. توازن ارتباطات رسمی و غیررسمی از چالشهای سازمانهای امروزی منجمله شرکتهای خانوادگی است. ازاینرو، این تحقیق قصد دارد آثار متغیر خویشاوندسالاری در محل کار را شناسایی نموده و بدین طریق، به نگهداشت سرمایه انسانی کمک کند؛ بنابراین، تحقیق جاری بر اساس هدف یک مطالعه کاربردی، به لحاظ ماهیت یک مطالعه توصیفی و از نظر روش انجام کار مطالعهای پیمایشی-تحلیلی است. جامعه آماری تحقیق حاضر متشکل از کارکنان شرکتهای خانوادگی شهر مشهد بوده که بر اساس قاعده مدلسازی معادلات ساختاری، نمونهای ۲۷۰ نفری از آن را با نمونهگیری تصادفی ساده بررسی کرده است. اطلاعات موردنظر بهوسیله پرسشنامه از اعضای نمونه جمعآوری شده و اعتبار آن با بررسی شاخصهای روایی و پایایی احراز گردید. بهمنظور بررسی میزان اثرگذاری متغیرها و آزمون فرضیههای تحقیق از تکنیک مدلسازی معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج تجزیهوتحلیل آماری نشان داد که وقتی خویشاوندسالاری زیاد باشد نگرشها و رفتارهای منفی در سازمان تقویت شده و متعاقباً، رفتار جستجوی شغل افزایش مییابد. نقش میانجی بینزاکتی در محل کار و بدبینی کارکنان در رابطه بین خویشاوندسالاری و رفتار جستجوی شغل نیز تأیید شد. درنهایت، بر اساس بینشهای به دست آمده پیشنهادهایی کاربردی به مدیران و مسئولان مربوطه ارائه شده است.
پایداری تغییرات سازمانی در بانکهای خصوصی ایران: راهبردها و پیامدها
دوره 15، پاییز و زمستان 1402، اسفند 1402، صفحه 147-188
https://doi.org/10.22067/tmj.2023.81906.1416
محمد صادق دادمهر، یعقوب مهارتی، علیرضا خوراکیان، فریبرز رحیم نیا
چکیده مطالعات نشان میدهد اجرای تغییر در سازمانها همیشه آنطور که رهبران تغییر فرض میکنند، فرایند سادهای نیست و فقط تعداد محدودی از سازمانها در مدیریت و اجرای آن موفق هستند. درواقع بیشتر سازمانها در دستیابی به تغییری پایدار به معنی آنکه بتواند به هنجارها و باورهای کارکنان تبدیل شده باشد، ناکام ماندهاند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی راهبردها و پیامدهای پایداری تغییرات سازمانی در بانکهای خصوصی ایران انجام شده است. این پژوهش کیفی و بر پایه نظریه داده بنیاد با رویکرد نظاممند است. جامعه موردمطالعه شامل مدیران و کارشناسان با سابقه شاغل در بانکهای خصوصی ایران و نیز خبرگانی است که سابقه و تجربه مطلوبی در زمینه تغییرات سازمانی در این بانکها داشتهاند. مصاحبههای نیمه ساختاریافته و عمیق با مشارکتکنندههای در پژوهش تا حصول اشباع نظری انجام شد. دادههای حاصله از طریق فرایند کدگذاری باز، محوری و انتخابی و با استفاده از نرمافزار MAXQDA20 تحلیل شدند و اعتباربخشی نتایج با استفاده از معیارهای لینکلن و گوبا (باورپذیری، اطمینانپذیری، تأییدپذیری و انتقالپذیری) صورت پذیرفت. یافتههای پژوهش نشان میدهد راهبردها شامل آموزش اثربخش و بهکارگیری گروههای کاری، استقرار سیستم مدیریت دانش، سازوکارهای انگیزشی، تأمین منابع مالی، تدقیق و تبیین برنامه راهبردی سازمان، سبک رهبری، فرایندهای اثربخش و ساختار چابک و پیامدها شامل افزایش بلوغ روانشناختی و بلوغ رفتاری کارکنان، افزایش منابع مالی و کاهش هزینههای سازمان، تأمین رضایت ذینفعان استراتژیک و کسب مزیت رقابتی است.
بررسی اثر فرهنگ شرکتی بر عملکرد شرکتهای کوچک و متوسط ایران و عراق با توجه به نقش واسط گرایش به کارآفرینی و نقش تعدیل گر فرهنگ ملّی
دوره 14، بهار و تابستان 1401، شهریور 1401، صفحه 85-122
https://doi.org/10.22067/tmj.2021.70254.1108
محمود عبدالله، یعقوب مهارتی، غلامرضا ملک زاده، علی رضا خوراکیان
چکیده
امروزه بهبود عملکرد شرکتهای کوچک و متوسط میتواند سبب رونق اقتصادی کشورها گردد. بااینحال بیشتر شرکتهای کوچک و متوسط بعد از مدتی دچار بحران شده و از بین میروند؛ بنابراین لزوم توجه به عوامل اثرگذار بر عملکرد این شرکتها مهم و اساسی است. ازجمله عوامل اثرگذار بر عملکرد این شرکتها فرهنگ شرکتی و گرایش به کارآفرینی است که این اثرگذاری میتواند تحت تأثیر فرهنگ ملّی نیز قرار گیرد. بر این اساس هدف تحقیق حاضر بررسی اثر فرهنگ شرکتی بر عملکرد شرکتهای کوچک و متوسط با میانجیگری گرایش به کارآفرینی و تعدیل گری فرهنگ ملی است. دادههای تحقیق از طریق پرسشنامه جمعآوری گردیده است. روایی صوری پرسشنامه با استفاده از دیدگاه اساتید مدیریت و تعدادی از مدیران شرکتهای کوچک و متوسط موردبررسی قرار گرفته و روایی سازه نیز از طریق تحلیل عاملّی تأییدی موردبررسی قرار گرفته است. ضریب آلفای کرونباخ بزرگتر از 7/0 برای همه متغیرها پایایی آن را مورد تأیید قرار داد. تحلیل آماری دادهها با استفاده از روش مدلسازی معادلات ساختاری انجام شد. تجزیهوتحلیل دادههای جمعآوری شده از مدیران شرکتهای کوچک و متوسط ایران و عراق نشان داد فرهنگ شرکتی بر عملکرد شرکتهای کوچک و متوسط ایرانی و عراقی اثر مثبت و معنیدار دارد. همچنین گرایش به کارآفرینی بر عملکرد مدیران شرکتهای کوچک و متوسط ایرانی و عراقی اثر مثبت معنیدار دارد. فرهنگ ملی نیز رابطه بین فرهنگ شرکتی و گرایش به کارآفرینی و گرایش به کارآفرینی و عملکرد را تعدیل میکند.
کشف الگوهای ذهنی کارشناسان نسبت به آمادگی برای تغییر در شهرداری مشهد
دوره 12، پائیز و زمستان1399، اسفند 1399، صفحه 49-76
https://doi.org/10.22067/tmj.2021.31064.0
حسین عبدالله زاده رافی، فریبرز رحیم نیا، علیرضا خوراکیان
چکیده
در عصر حاضر، تنها عامل ثابت در محیط سازمانها تغییر است. به عبارت بهتر سازمانها همواره در حال تغییر و تحول هستند، به شناخت الگوی ذهنی و ایجاد آمادگی لازم برای پذیرفتن تغییر در آنها، نقش بسیار مهمی در موفقیت اجرای استراتژی تغییر محسوب میشوند؛ بنابراین هدف از انجام پژوهش حاضر کشف الگوی ذهنی کارشناسان شهرداری مشهد نسبت به آمادگی برای تغییرات سازمانی است که یک تحقیق کاربردی و به لحاظ روش، توصیفی-اکتشافیاست. در این پژوهش بهمنظور شناسایی الگوهای ذهنی از روش کیو استفاده شده است. در این راستا بهمنظور طراحی فضای گفتمان ابتدا ادبیات موضوع بررسی و در ادامه مصاحبههای تکمیلی با 30 کارشناس مشارکت کننده صورت گرفت و درنهایت تعداد 64 عبارت بهعنوان فضای گفتمان این پژوهش گردآوری شد و با توجه به نحوه ارزشگذاریها کارتهای کیو توسط افراد نمونه، دسته بندی شدهاند. با استفاده از شیوه محاسبه امتیازهای عاملی کارتها (عبارات کیو) و آرایههای عاملی قابل تفسیر، به شناسایی 11 عامل یا الگوی ذهنی در جامعه نمونه منتهی شد که پس از تفسیر و تحلیل درنهایت "الگوی ذهنی ارزیابیکنندگان" بهعنوان الگوی ذهنی غالب در خصوص آمادگی برای تغییر در بین کارشناسان مجموعه شهرداری مشهد شناخته شد.
تبیین مولفههای اقدامات رهبران در اجرای موفق برنامههای تغییر
دوره 11، پائیز و زمستان 1398، اسفند 1398، صفحه 157-184
https://doi.org/10.22067/pmt.v11i2.76789
هدا جان نثاراحمدی، علی شیرازی، فریبرز رحیم نیا، علیرضا خوراکیان
چکیده شکست 70 درصدی تغییرات سازمانی و لزوم سازمانهای امروزی به تغییرات روزافزون، بسیاری از محققان را به این موضوع سوق داده است که دلایل شکست چیست و چه چیزی منجر به موفقیت تغییرات در سازمان میشود. با توجه به اینکه اقدامات و کارهایی که رهبران در اجرای تغییرات انجام میدهند، موفقیت یا شکست آن تغییر را تحت تأثیر قرار میدهد، از این رو هدف تحقیق حاضر شناسایی و ارائه مدل اقدامات رهبران اثربخش در اجرای موفق برنامههای تغییر و سنجش مدل استخراج شده میباشد. در این راستا، تحقیق از استراتژی ترکیبی بهره گرفت. به منظور جمع آوری دادهها در بخش کیفی، از مصاحبه های نیمه ساختاریافته استفاده شد و با استفاده از نمونه گیری گلوله برفی با 17 نفر از مدیران این صنعت داده های لازم گردآوری و تحلیل شد. استراتژی تحلیل محتوا در این مرحله مورد استفاده قرار گرفت. در بخش کمّی، پرسشنامهای طراحی و در بین 192 نفر از کارکنان صنعت قطعه سازی خودرو قرار گرفت و اعتبار نتایج مرحله کیفی با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی مورد بررسی قرار گرفت. حاصل نهایی تحلیل داده های گردآوری شده در قالب یک مدل ارائه شد. نتایج نشان داد که اقدامات رهبران تغییر در دو حوزه کلی اقدامات انسان محور (5 اقدام) و اقدامات سازمان محور (10 اقدام) طبقه بندی میشوند. این مدل مجموعه اقداماتی که یک رهبر تغییر میکوشد تا برنامه های تغییر را با موفقیت به انجام برساند را با توجه به شرایط محیطی تبیین میکند.
بررسی تأثیر فرحبخشی در کار بر رضایت شغلی و تعلقخاطر کاری کارکنان با نقش میانجی رفتار نوآورانه در شهرداری مشهد
دوره 9، پائیز و زمستان1396، شهریور 1396، صفحه 90-116
https://doi.org/10.22067/pmt.v9i18.61943
نرگس راهنما، علی رضا خوراکیان، شمس الدین ناظمی
چکیده منابع انسانی و نیروی کارآمد، بنیادیترین عامل تولید، رشد و تکامل است و یکی از مهمترین عواملی است که باعث میگردد سازمان بر چالشهای محیطی برتری یافته و مزیت رقابتی خود را حفظ نماید. ازجمله اقداماتی که در جهت حفظ و ارتقای کیفیت منابع انسانی از سوی سازمانها صورت میگیرد ایجاد رضایت شغلی و افزایش تعلقخاطر کاری کارکنان است. در مطالعات اخیر فرحبخشی در کار و همچنین رفتار نوآورانه، از عوامل تأثیرگذار بر رضایت شغلی و تعلقخاطر کاری به شمار میروند که به نوبه خود باعث افزایش بهرهوری سازمان میگردند. هدف از پژوهش حاضر، بررسی تأثیر فرحبخشی در کار بر تعلقخاطر کاری و رضایت شغلی کارکنان با نقش میانجی رفتار نوآورانه بوده است. نمونه مورد مطالعه در این پژوهش 187 نفر از کارشناسان شهرداری مناطق برخوردار شهر مشهد بوده است که به شیوه نمونهگیری تصادفی ساده انتخاب شدهاند. ماهیت این تحقیق کاربردی و روش تحقیق پیمایشی- تحلیلی است. تحلیل آماری دادهها با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی و با استفاده از نرمافزار SPSS18 و Amos انجام شد. تجزیهوتحلیل دادههای جمع آوری شده نشان داد میان فرحبخشی در کار و رفتار نوآوارنه رابطه مثبت و معناداری وجود دارد، همچنین تأثیر مثبت فرحبخشی در کار بر تعلقخاطر کاری و رضایت شغلی مورد تائید قرار گرفت.
تأثیرگذاری عدالت مراوده ای بر انگیزه برای ارائه ی پیشنهاد با تأکید بر نقش میانجی ارزش نظام پیشنهادها (مورد مطالعه: دانشگاه فردوسی مشهد)
دوره 7، بهار و تابستان 1394، شهریور 1394، صفحه 42-70
https://doi.org/10.22067/pmt.v7i13.52693
محمد رسول حشمتی، علیرضا خوراکیان، یعقوب مهارتی
چکیده در سازمان های امروز، آنچه موجب عملکرد برتر و رقابت جهت بقا در محیط متلاطم می شود قابلیت نوآوری است و دستیابی به این قابلیت، از طریق منابع انسانی امکان پذیر است. مدیریت مشارکتی به عنوان رویکرد نوین در مدیریت که از آن با عنوان انقلاب مشارکت یاد می شود، ازطریق سازوکاری به نام نظام پیشنهادها می تواند سازمان ها رادرتحریک قدرت خلاقیت کارکنان وبهره گیری از سرمایه ی فکری آنها یاری دهد. بنابراین، دراین مقاله پس از بررسی ادبیات نظری تحقیق به بررسی نقش عدالت مراوده ای و ارزش نظام پیشنهادها پرداخته شده است. هدف این مقاله، بررسی نقش میانجی ارزش نظام پیشنهادها در رابطه میان عدالت مراوده ای و انگیزه برای ارائه ی پیشنهاد می باشد. اهمیت بررسی نظام پیشنهادها در تحقیقات و مطالعات مختلفی مورد بررسی و تأیید قرار گرفته است. بنابراین، تحقیق حاضر به بهبود وضعیت مشارکت در نظام پیشنهادها با در نظر گرفتن متغیرهای عدالت مراوده ای و ارزش نظام پیشنهادها پرداخته است. جامعه ی آماری این پژوهش، کارکنان لیسانس و بالاتر از لیسانس دانشگاه فردوسی مشهد تشکیل دادند که تعداد آنها 714 نفر بود. برای سنجش متغیرهای تحقیق از پرسشنامه ای با طیف 5 گزینه ای لیکرت استفاده، و میان 240 نفر از کارکنان توزیع شد. نتایج تحقیق نشان دادند، عدالت مراوده ای با ارزش نظام پیشنهادها رابطه ی مثبت و معناداری داشت و از آنجاکه رابطه ی مثبت ارزش نظام پیشنهادها با انگیزه برای ارائه ی پیشنهاد نیز معنادار بود، نقش میانجی ارزش نظام پیشنهادها در رابطه میان عدالت مراوده ای و انگیزه برای ارائه ی پیشنهاد مورد تأیید واقع شد. همچنین مشخص شد عدالت مراوده ای به طور مستقیم بر انگیزه ی ارائه ی پیشنهاد تأثیرگذار می باشد.
