دانشگاه فردوسی مشهد پژوهش نامه مدیریت تحول 2383-4064 مقالات آماده انتشار 2026 07 01 A Phenomenological Study of Dissatisfaction with the Onset of Retirement at Fars Regional Electric Company مطالعه پدیدارشناسانه نارضایتی از آغاز بازنشستگی در شرکت برق منطقه‌ای فارس 48428 10.22067/tmj.2026.94229.1721 FA فاطمه آسمیه دانشگاه شیراز 0009-0007-0904-5773 علیرضا امینی دانشگاه شیراز 0000-0003-4739-6148 مسلم علیمحمدلو دانشگاه شیراز 0000-0002-9463-7285 Journal Article 2025 07 01 The phenomenon of retirement is one of the most significant processes of individual role transition. If, during the stage of reflecting on one’s working life, an individual concludes that they have not experienced a successful career, they may consequently feel dissatisfaction with retirement. Therefore, the present study was conducted with the aim of understanding the nature of the lived experience of dissatisfaction with the retirement process. This research was carried out using a qualitative approach and employed a descriptive phenomenological method. The study population consisted of 213 retirees from the Fars Regional Electricity Company over the past ten years. From this group, 24 participants were selected through non-probability purposive (judgmental) sampling. Data were collected using in-depth semi-structured interviews and were categorized through qualitative thematic analysis. The findings indicated that the lived experience of dissatisfaction with retirement emerges as a set of interwoven themes, including dissatisfaction with the political environment, emotional dissatisfaction, identity-related dissatisfaction, dissatisfaction with executive processes, frustration with compensation, and dissatisfaction due to the underutilization of competencies. Additionally, the associated experiential meaning clusters included: political and factional relations, managers’ misperception of job positions, lack of attention to individual performance, acceptance of backstabbing and political deviation, political exclusion, type of employment relationship, changes in retirement laws, differentiated employment regulations, involuntary retirement, lack of professional empowerment, an instrumental view of human beings, عدم adherence to retirement formalities, lack of information and awareness about processes and regulations, dispersion in physical structure, security considerations, significant disparities in benefits compared to other companies, noticeable differences in benefits compared to the period of employment, unfavorable economic conditions, perceived discrimination, lack of succession planning, inability to transfer experiential knowledge, and instability in job positions. Each of these clusters was experienced by retirees across five contexts: political, legal, administrative, cognitive-perceptual, and economic. پدیده‌ی بازنشستگی، با وجود فراگیر بودن و تأثیرات عمیق بر زندگی افراد، هنوز به‌طور جامع از منظر تجربیات زیسته‌ی بازنشستگان، به ویژه در بستر فرهنگی و اجتماعی ایران، مورد کاوش قرار نگرفته است. پژوهش حاضر با این پیش زمینه به تحلیل تجربه زیسته نارضایتی از فرایند بازنشستگی پرداخته است. پژوهش به صورت کیفی انجام شده است. جامعه مورد مطالعه پژوهش شامل ۲۱۳ نفر از بازنشستگان ده سال اخیر شرکت برق منطقه‌ای فارس بود که از بین آن‌ها به شیوه نمونه‌گیری غیراحتمالی از نوع هدفمند قضاوتی، نمونه پژوهش انتخاب شد که در نهایت تعداد ۲۴ نفر به عنوان نمونه با رسیدن به اشباع نظری مورد گفتگو قرار گرفته شدند.یافته‌ها نشان داد که تجربه زیسته نارضایتی از بازنشستگی عبارتند از: نارضایتی از فضای سیاسی نارضایتی هیجانی، نارضایتی هویتی، نارضایتی از فرآیند اجرایی، سرخوردگی از جبران خدمات و نارضایتی از هدررفت شایستگی؛ همچنین خوشه های معنایی مرتبط تجربه شده عبارتند از: روابط سیاسی و جناحی، درک نادرست مدیران از جایگاه مشاغل، عدم توجه به عملکرد افراد، پذیرش زیرآب‌زنی و انحراف سیاسی، حذف سیاسی، نوع رابطه‌ی استخدامی، تغییرات در قوانین بازنشستگی، قوانین استخدامی متمایز، بازنشستگی ناخواسته، عدم توانمندسازی حرفه‌ای، وجود نگاه ابزاری به انسان، عدم التزام به تشریفات بازنشستگی، فقدان اطلاعات و آگاهی از فرآیند و قوانین، پراکندگی ساختار فیزیکی، ملاحظات امنیتی، تفاوت محسوس در امکانات دریافتی نسبت به سایر شرکت‌ها، تفاوت محسوس در امکانات دریافتی با زمان کارمندی، شرایط نامساعد اقتصادی، تبعیض ادراک‌شده، عدم توجه به جانشین‌پروری، عدم امکان انتقال دانش‌تجربی و بی‌ثباتی جایگاه شغلی.