دانشگاه فردوسی مشهد پژوهش نامه مدیریت تحول 2383-4064 18 بهار و تابستان 1405 2026 06 22 Identifying and prioritizing effective factors on improving organizational change capacity شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر ارتقای ظرفیت تغییر سازمانی. 48111 10.22067/tmj.2026.91261.1645 FA رضا زادولی کارشناسی ارشد رشته مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و برنامه‌ریزی راهبردی، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران. 0009-0006-5879-5696 علی طاهری استادیار، دانشکده مدیریت و برنامه ریزی راهبردی، دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام، تهران، ایران. 0000-0003-1581-865X Journal Article 2024 12 21 Organizations in the modern era are constantly undergoing change in order to survive and remain competitive in complex and dynamic environments. The present study aims to identify and prioritize the factors influencing the enhancement of organizational change capacity. This research is a mixed-method study, which employed a systematic literature review in the first phase, followed by the use of Fuzzy Delphi and Fuzzy DEMATEL techniques for data analysis in the subsequent phases. The statistical population of the study included all faculty members in the field of management from universities in Tehran in 2023 (1402 in the Iranian calendar), among whom ten expert professors were selected using non-probability purposive sampling. In order to identify the effective factors, the systematic review method was applied. The keywords “organizational change” and “change capacity” were searched in both domestic and international academic databases within the time frame of 1990–2024. Based on the search results, 45 relevant articles were finally selected from the databases. Findings from the systematic review revealed 55 factors influencing change capacity, which were classified into three main dimensions: contextual, process, and learning. According to experts’ opinions, these factors were scientifically validated through the Fuzzy Delphi questionnaire. The results of the Fuzzy DEMATEL analysis indicated that within the contextual dimension, organizational justice was identified as the most influential (causal) factor; within the learning dimension, political skill had the strongest causal effect; and within the process dimension, the organizational structure with low formalization emerged as the key influencing factor. Overall, the results of this study demonstrate that enhancing organizational change capacity requires simultaneous attention to contextual, learning, and process-related dimensions, as each plays a critical role in shaping an organization’s readiness and ability to adapt to change. سازمان‌ها در عصر حاضر به‌طور مداوم در حال تغییرند تا بتوانند در محیطی پیچیده و پویا باقی بمانند. تحقیق حاضر با هدف شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر ارتقای ظرفیت تغییر سازمانی صورت گرفته است. این پژوهش یک مطالعه آمیخته بوده که از روش مرور نظام‌مند در مرحله اول و تکنیک‌های دلفی و دیمتل فازی برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در مراحل بعدی استفاده نموده است. جامعة مورد مطالعه پژوهش حاضر عبارت است از کلیه‌ی اساتید در حوزه مدیریت دانشگاه‌های تهران در سال 1402 هستند که از این میان 10 نفر به عنوان حجم نمونه از اساتید خبره به روش نمونه‌گیری غیراحتمالی هدفمند انتخاب شدند. در این پژوهش برای پیدا کردن عوامل مؤثر، از روش تحقیق مرور نظام‌مند استفاده گردید. بدین صورت که کلیدواژه‌های «تغییر سازمانی» و «ظرفیت تغییر» در پایگاه‌های اطلاعاتی علمی داخلی و خارجی در بازه زمانی 1990-2024 جستجو شدند. طبق نتایج جستجو از پایگاه داده‌های مختلف داخلی و خارجی در نهایت 45 مقاله انتخاب شدند. یافته‌های حاصل از مرور نظام‌مند شامل 55 عامل بود که در سه بعد زمینه‌ای، فرایندی و یادگیری طبقه‌بندی شدند و طبق نظرات خبرگان این عوامل از طریق پرسشنامه دلفی اعتبارسنجی علمی شدند. با توجه به نتایج روش دیمتل فازی در ابعاد زمینه‌ای تأثیرگذارترین (علت) عامل عدالت سازمانی، در ابعاد یادگیری تأثیرگذارترین (علت) عامل مهارت سیاسی و در ابعاد فرایندی تأثیرگذارترین (علت) عامل ساختار سازمانی با رسمیت پایین است. نتایج این تحقیق نشان داد که برای ارتقای ظرفیت تغییر سازمانی باید به ابعاد زمینه‌ای، ابعاد یادگیری و فرایندی توجه نمود.

دانشگاه فردوسی مشهد پژوهش نامه مدیریت تحول 2383-4064 18 بهار و تابستان 1405 2026 06 22 Designing the model of the emergence of exploitative leadership using interpretive structural modeling (Case of Study: Govermental Organizations) طراحی الگوی پیدایش رهبری استثمارگر با روش مدلسازی ساختاری تفسیری (مورد مطالعه: سازمان‌های دولتی استان لرستان) 47160 10.22067/tmj.2025.92642.1690 FA رضا سپهوند دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران. 0000-0002-2217-6029 علی شریعت نژاد دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران. 0000-0001-8609-6960 شقایق صالح آبادی دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران. 0000-0002-3429-2625 مینا حسینی دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران. 0000-0002-5207-8411 Journal Article 2025 03 13 INTRODUCTIONToday, leadership plays an important and decisive role in the success and sustainability of organizations, as it is considered one of the most influential factors on employee behavior in the workplace. It can be said with confidence that the role of leadership is one of the most effective and important components that makes a difference in the way organizations are run, and it is clear that in the current situation, leadership styles have gained an important relationship with the success and failure of organizations. The occurrence of negative and destructive behaviors by some organizational leaders indicates that leaders do not always have appropriate behaviors and effective performance. Exploitative leaders are an example of such leaders who, with their selfish behaviors towards subordinates, always put pressure on them, which in this way prevents the growth and promotion of employees and the organization. In this way, exploitative leaders try to achieve their personal goals and interests by assigning difficult and difficult tasks and also applying double and comprehensive pressures to their employees. While there is no career advancement and development for employees. Such leadership in the workplace causes stress in employees, so that they drain the motivation and energy of employees. In fact, these leaders also cause mental, psychological, and emotional distress to subordinates with their hostile behaviors. Exploitative leaders create division among their subordinates and constantly challenge them. Due to being in a position of power, these leaders experience a kind of baseless and irrational dominance. Exploitative leaders are self-centered and do not value or respect others. Therefore, exploitative leaders are considered a serious threat to the self-esteem of subordinates in a way that prevents leaders from behaving with dignity and respect towards them. In fact, the exploitative leadership style is one of the complications and weaknesses of leadership that focuses on advancing the leader's personal interests through exploitation and neglect of the interests of subordinates. METHODOLOGYThe present study is based on mixed qualitative and quantitative research in the inductive deductive paradigm, which is applied in terms of purpose and descriptive-survey in terms of nature and method. The statistical population of this study is experts who include university professors in the field of organizational behavior management and human resource management as well as senior managers of government organizations, whose sample members were selected by snowball sampling method and based on the principle of theoretical adequacy, 30 of them. Also, in the quantitative part, due to the information familiarity of the sample members with the research topic, the same previous sample was used. They were selected. The data collection tool in the qualitative part is a semi-structured interview, whose validity and reliability were tested by content validity and theoretical validity, and intra-coder and inter-coder reliability. Also, the data collection tool in the quantitative part is a questionnaire, whose validity and reliability were measured by content validity and test-retest reliability.RESULTS & DISCUSSIONConsidering the importance of the role of government organizations in today's society, it should be noted that if the leaders of these organizations do not have leadership qualifications and competence, they can leave dangerous effects on the organization with any of their behaviors such as; incompetent leadership, corruption, sabotage, unethical behavior, and criminal behavior. Therefore, it can be said that paying attention to the leadership style of managers, especially exploitative leadership, in these organizations is of particular importance. In fact, in government organizations in Lorestan province, the performance and actions of leaders do not always pave the way for the success and progress of the organization, and in some cases, the emergence of negative and unethical leadership styles such as; exploitative leadership can be the cause of pushing employees and the organization towards weakening performance. In general, exploitative leadership can have negative consequences and effects on employee performance and consequently on the performance of the organization. If the negative role of exploitative leadership is ignored and no effort is made to prevent or strengthen this leadership style, its consequences will ultimately affect the entire organization. The present study seeks to answer the question of what the pattern of formation of exploitative leadership is like in government organizations of Lorestan province using the interpretive structural modeling method.CONCLUSIONS & SUGGESTIONSThe basis of the results of the present study, considering its mixed nature, consists of the findings of the qualitative and quantitative sections. So that in the qualitative section of the research, the factors affecting the exploitative leadership style were identified through interviews with experts and using the coding method and the Atlas software, the desired data. Regarding the method of coding and extracting qualitative data, it should be noted that considering the nature of the questions and the way the experts responded, the exact words and phrases they mentioned were in the form of components related to exploitative leadership, that the selective, axial and open coding method was used. Then, in the quantitative section, the model of the emergence of exploitative leadership was presented. In this way, by designing a questionnaire whose rows and columns formed the factors affecting exploitative leadership in the form of a matrix, the experts were asked to respond to the questionnaire using the interpretive structural modeling method, which ultimately presented the model of the emergence of exploitative leadership. The findings of the qualitative part of the research indicate that the conditions for the formation of exploitative leadership with a narcissistic personality, Machiavellian personality type, and extreme ambition provide in government organizations of Lorestan province. Also, the results of this part indicate that the dimensions of exploitative leadership include gaining credibility, weakening employees, creating discord, creating stress and psychological distress in government organizations of Lorestan province. In addition, the findings showed that managerial colonialism and exploitation of subordinates, administrative profiteering and seeking a share of organizational resources, dominance and totalitarianism are factors in the emergence of exploitative leaders. Finally, the qualitative findings indicate that minimizing the effective exchange between members and leaders, the emergence of a paranoid atmosphere and the spread of pessimism in the organization, and the lack of production of original and innovative ideas are the consequences of exploitative leadership. Also, the results of the quantitative part indicate the exploitative leadership pattern at four levels. The research model is based on four levels of formation contexts and platforms, dimensions of exploitative leadership, emergence of exploitative leaders and its consequences. Regarding the developed model, it should be stated that in order to prevent the emergence of exploitative leadership, it is necessary to prevent the provision of the necessary contexts and platforms. These contexts include narcissistic personality, having a Machiavellian personality type, and extreme ambition. Also, the dimensions of exploitative leadership refer to gaining credibility, weakening employees, causing discord, creating stress and psychological distress. When the contexts for the formation of exploitative leadership and its dimensions are provided, the factors for the emergence of exploitative leadership, which include managerial colonialism and exploitation of subordinates, administrative profiteering and seeking a share of organizational resources, hegemony and totalitarianism, are strengthened and ultimately consequences such as; minimizing the effective exchange between members and leaders, the emergence of a paranoid atmosphere and the spread of pessimism in the organization, and the poverty of producing original and innovative ideas are directed at government organizations in Lorestan province.Based on the findings, the present study suggests that government organizations in Lorestan province pay special attention to the style and characteristics of exploitative leaders, because the research findings show that the destructive behaviors and ineffective personal competencies of such leaders will lead to harmful consequences for organizations. Based on what has been stated, the following practical suggestions can be made to reduce the destructive effects of this leadership style:Based on the research findings, it was determined that divisiveness is one of the dimensions of exploitative leadership. Given that this characteristic can create disagreement and conflict among subordinates, so that the spirit of employee participation is destroyed by employing a confrontational and defensive strategy in the organization, and as a result, employees become unaware of the organization's main goals and ideals and become confused. First of all, it is suggested that managers learn about effective leadership styles by using scientific articles and apply them, so that the emergence of discord in the organization can be prevented as much as possible. It is also suggested that leaders and managers of government organizations strengthen and promote an organizational culture based on respect in order to reduce discord. In this way, organizational values such as mutual respect and cooperation in the organization are emphasized. Also, managers can identify the early signs of discord by using conflict management tactics in a constructive way and take action to prevent its escalation. هدف این پژوهش طراحی الگوی پیدایش رهبری استثمارگر با روش مدلسازی ساختاری تفسیری در سازمان‌های دولتی استان لرستان می‌باشد. پژوهش حاضر بر پایه‌ی پژوهش‌ آمیخته و به‌صورت کیفی و کمی در پارادایم قیاسی استقرایی می‌باشد، که از نظر هدف کاربردی و از حیث ماهیت و روش توصیفی- پیمایشی می‌باشد. جامعه آماری این پژوهش خبرگانند که شامل استادان دانشگاه در حوزه‌ی مدیریت رفتار سازمانی و مدیریت منابع انسانی و همچنین مدیران ارشد سازمان‌های دولتی هستند، که اعضای نمونه آن با روش نمونه‌گیری گلوله برفی و براساس اصل کفایت نظری 30 نفر از آن‌ها انتخاب شدند. همچنین در بخش کمی نیز، به دلیل آشنایی اطلاعاتی اعضای نمونه با موضوع پژوهش، از همان نمونه قبلی استفاده شد. انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات در بخش کیفی مصاحبه نیمه‌ساختاریافته است که روایی و پایایی آن با روش محتوایی و روایی نظری و پایایی درون کدگذار و میان‌گذار آزمون شد. همچنین ابزار گرداوری اطلاعات در بخش کمی پرسشنامه می‌باشد که روایی و پایایی آن با روش روایی اعتبار محتوا و پایایی بازآزمون سنجیده شده است. نتایج پژوهش مشتمل بر طراحی الگوی پیدایش رهبری استثمارگر است. مدل رهبری استثمارگر در این پژوهش در چهار سطح اصلی و براساس بسترهای شکل‌گیری، ابعاد رهبری استثمارگر، ظهور رهبری استثمارگر و پیامدهای آن تدوین شده‌است.

دانشگاه فردوسی مشهد پژوهش نامه مدیریت تحول 2383-4064 18 بهار و تابستان 1405 2026 06 22 Presenting a Recruitment and Utilization Model for Employees Based on Green Human Resource Management in the National Iranian Tanker Company ارائه الگوی جذب و بکارگیری کارکنان مبتنی بر مدیریت منابع انسانی سبز در شرکت ملی نفتکش ایران 47717 10.22067/tmj.2025.94975.1748 FA نیوشا حلت آبادی دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران. 0009-0008-5150-8409 مجتبی امیری گروه رهبری و سرمایه انسانی، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0003-1868-698X مهدی خیراندیش استاد گروه مدیریت دولتی، دانشگاه هوایی شهید ستاری، تهران، ایران. 0000-0001-6815-3255 Journal Article 2025 08 27 Green Human Resource Management (GHRM), as a modern approach in recent decades, has increasingly attracted the attention of researchers and managers with the aim of integrating environmental considerations into human resource processes. This approach, by enhancing employees’ environmental awareness, strengthening organizational commitment to social responsibility, and institutionalizing a culture of sustainability, paves the way for achieving long-term and responsible performance. In Iran, given the strategic role of the oil industry and the key position of the National Iranian Tanker Company (NITC) in the energy supply chain, designing and localizing a model for green recruitment and employment holds particular importance. This study aimed to identify the key factors influencing green recruitment and employment and to explain their mechanisms of impact on organizational sustainability. The research is applied–developmental in nature and was designed with a qualitative approach based on thematic analysis. Data were collected through semi-structured interviews with 20 academic experts and human resource managers and analyzed using MAXQDA 20 software. Findings revealed that green recruitment and employment, as a foundational construct, enhance sustainable organizational performance through strengthening green management and a meritocratic culture, as well as mechanisms such as alignment with environmental values, customer orientation, empowerment, and social responsibility. Moreover, a green performance management system, by integrating environmental indicators and continuous feedback, creates a sustainable competitive advantage. Despite limitations such as focusing on a single organization and the qualitative nature of the research, this study provides a conceptual framework for future quantitative investigations. It is recommended that policymakers develop standardized GHRM guidelines to facilitate its implementation in key industries and thereby pave the way toward achieving organizational sustainability. مدیریت منابع انسانی سبز به‌عنوان رویکردی نوین در دهه‌های اخیر،با هدف ادغام ملاحظات زیست‌محیطی در فرآیندهای منابع انسانی، توجه فزاینده‌ای رادر میان پژوهشگران و مدیران به خود جلب کرده است. این رویکرد از طریق ارتقای آگاهی زیست‌محیطی کارکنان، تقویت تعهد سازمانی به مسئولیت‌پذیری اجتماعی و نهادینه‌سازی فرهنگ سازمانی پایدار، زمینه‌ساز دستیابی به عملکرد بلندمدت و مسئولانه می‌شود. درایران، با توجه به نقش راهبردی صنعت نفت و جایگاه کلیدی شرکت ملی نفتکش ایران در زنجیره تأمین انرژی، طراحی و بومی‌سازی الگوی جذب و بکارگیری منابع انسانی سبز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این پژوهش با هدف شناسایی عوامل کلیدی مؤثربرجذب و بکارگیری سبز منابع انسانی و تبیین سازوکار اثرگذاری آنها بر پایداری سازمانی انجام شد. مطالعه از نوع کاربردی–توسعه‌ای و با رویکردکیفی مبتنی بر روش تحلیل مضمون طراحی گردید. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۰ خبره دانشگاهی و مدیران منابع انسانی گردآوری و با بهره‌گیری از نرم‌افزار MAXQDA 20 تحلیل شدند.یافته‌ها نشان داد که جذب و بکارگیری سبز به‌عنوان سازه‌ای زیربنایی، از طریق تقویت مدیریت سبز و فرهنگ شایسته‌سالاری و با مکانیسم‌هایی چون هم‌راستایی با ارزش‌های زیست‌محیطی، مشتری‌مداری، توانمندسازی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی، منجر به ارتقای عملکرد پایدار سازمانی می‌شود. همچنین، سیستم مدیریت عملکرد سبز با ادغام شاخص‌های زیست‌محیطی و بازخورد مستمر، مزیت رقابتی پایدار ایجاد می‌کند. این پژوهش علی‌رغم محدودیت‌هایی مانند تمرکز بر یک سازمان و ماهیت کیفی، چارچوبی مفهومی برای تحقیقات کمی آینده فراهم می‌سازد و پیشنهاد می‌شود سیاست‌گذاران با تدوین استانداردهای GHRM، اجرای آن را در صنایع کلیدی تسهیل کرده و مسیر تحقق پایداری سازمانی را هموار سازند.

دانشگاه فردوسی مشهد پژوهش نامه مدیریت تحول 2383-4064 18 بهار و تابستان 1405 2026 06 22 Designing a Digital Transformation Leadership Model in ICT Companies Using Grounded Theory طراحی مدل رهبری تحول دیجیتال در شرکت‌‌های فعال در بخش فاوا با استفاده از نظریه داده‌بنیاد 48118 10.22067/tmj.2026.96229.1778 FA امیر نیک کار دانش آموخته دکتری مدیریت بازرگانی گرایش سیاست گذاری بازرگانی، دانشکده مدیریت دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0003-4262-8093 عاطفه فرازمند مدیر گروه برنامه ریزی تحول دیجیتال، پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، تهران، ایران 0009-0007-7286-3250 Journal Article 2025 10 29 Nowadays the necessity of organizations synchronization with digital transformation and cultivating digital leaders has been proved. Furthermore in recent years a new leadership style as digital transformation leadership which pertains to human and social dimensions of digital transformation has been proposed and managers lack of awareness about this leadership style is considered one of the most important challenges in success and growth path of ICT companies. The main purpose of this study is to design a digital transformation leadership model in ICT companies through qualitative research method based on grounded theory. Accordingly 15 experts with scientific background and managerial experiences related to the field of digital transformation leadership in ICT companies were selected as the contributors through purposive sampling. Furthermore data collection was obtained through semi-structured. Also Data analysis was performed through three stages including open coding, axial coding and selective coding based on Strauss and Corbin systematic approach and to ensure the validity and credibility of the research, Lincoln and Guba criteria were used. The analysis of results reveals that in the digital transformation leadership model in ICT companies, causal conditions include: leaders’ traits; contextual conditions include: underlying factors and environmental factors; phenomenon includes: digital transformation leadership; intervening conditions include: organizational learning, organizational cohesion, supportive atmosphere and competency-based approach; strategies include: digital culture development and digital skills development; consequences include: organizational achievements encompassing increasing organizational productivity and organizational agility and national achievements encompassing economic and social effects. امروزه ضرورت همگامی سازمان‌ها با تحول دیجیتال و پرورش رهبران دیجیتال به اثبات رسیده است. از سوی دیگر، در سال‌های اخیر سبک جدیدی از رهبری با عنوان رهبری تحول دیجیتال مطرح شده است که به ابعاد اجتماعی و انسانی تحول دیجیتال اشاره می‌کند و کمبود آگاهی مدیران درباره این سبک رهبری یکی از چالش های شرکت های بخش فاوا می باشد. هدف تحقیق حاضر طراحی مدل رهبری تحول دیجیتال در شرکت‌های فعال در بخش فاوا با بهره‌گیری از روش تحقیق کیفی مبتنی بر نظریه داده‌بنیاد است. در این راستا، با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند 15 نفر از متخصصان و صاحب‌نظران دارای زمینه علمی و سوابق مدیریتی مرتبط با حوزه رهبری تحول دیجیتال در شرکت‌های فعال در بخش فاوا به عنوان مشارکت‌کنندگان انتخاب شدند. گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه‌ نیمه ساختاریافته انجام شد. همچنین برای تحلیل داده‌ها بر مبنای رهیافت نظام‌مند اشتراوس و کوربین از سه مرحله کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی استفاده به عمل آمد و اطمینان از روایی و اعتبار تحقیق از طریق معیارهای لینکلن و گوبا حاصل شد. نتایج تحقیق نشان داد در مدل رهبری تحول دیجیتال شرکت‌های فعال در بخش فاوا، شرایط علّی شامل ویژگی‌های رهبران؛ شرایط زمینه‌ای شامل عوامل بسترساز و عوامل محیطی؛ مقوله محوری شامل رهبری تحول دیجیتال؛ شرایط مداخله‌گر شامل یادگیری سازمانی، انسجام سازمانی، فضای حمایتی و رویکرد شایستگی‌محور؛ راهبردها شامل توسعه فرهنگ دیجیتال و توسعه مهارت‌های دیجیتال و پیامدها دربرگیرنده دستاوردهای سازمانی شامل افزایش بهره‌وری سازمانی و چابکی سازمانی و دستاوردهای ملّی شامل آثار اقتصادی و آثار اجتماعی می‌باشد.

دانشگاه فردوسی مشهد پژوهش نامه مدیریت تحول 2383-4064 18 بهار و تابستان 1405 2026 06 22 Presenting a model for the formation of defensive silence among employees in state-owned banks: Analyzing antecedent and consequent elements using the FCM method ارائه مدل شکل گیری سکوت تدافعی کارکنان در بانک های دولتی: تحلیل عناصر پیشایندی و پسایندی با روشFCM 47544 10.22067/tmj.2025.94320.1726 FA امیرهوشنگ نظرپوری عضو هیات علمی دانشگاه لرستان 0000-0003-3785-810X محمد حکاک عضو هیات علمی دانشگاه لرستان 0000-0002-3169-2359 حجت وحدتی عضو هیات علمی دانشگاه لرستان 0000-0002-8437-8419 جعفر عباس پور کارمند بانک ملی 0009-0004-5961-7555 Journal Article 2025 07 09 Today, one of the complications that has taken root in organizations and causes numerous damages is a phenomenon called defensive silence. Defensive silence is recognized as a negative phenomenon prevalent in government organizations. In this state, employees purposefully refrain from providing ideas, information, and opinions related to the organization. Considering that this phenomenon is a significant obstacle to the effective performance of employees and the organization, and has hidden aspects and angles, the present study aimed to analyze the antecedent and consequent elements of defensive silence among employees in state-owned banks in Tehran province. This research is applied in terms of purpose and exploratory in terms of data collection. Also, this research is a mixed-methods study of both qualitative and quantitative types based on an inductive-deductive philosophy. The statistical population of the research consists of experts, including professors from Tehran universities and managers of state-owned banks in Tehran province, who were selected using purposive sampling based on the principle of theoretical sufficiency. The data collection tool in the qualitative section is a semi-structured interview, the validity and reliability of which were confirmed using content and theoretical validity, and the intra-coder and inter-coder reliability method. Also, the data collection tool in the quantitative section is a questionnaire, the validity and reliability of which were confirmed using content validity and test-retest reliability. Qualitative data were analyzed by content analysis method and quantitative data were analyzed by fuzzy cognitive mapping method. The results of this study indicate that the components of employees’ conservative personality, the organization’s involvement in the black hole of politicization, and the application of silent expectation in employees are the most important antecedents of defensive silence among employees of state-owned banks. Also, the components of poverty in idea generation and erosion of creativity in the organization, the emergence of organizational irresponsibility, and the decline in individual and organizational productivity were identified as the most important consequences of defensive silence among employees of state-owned banks. پژوهش حاضر با هدف تحلیل عناصر پیشایندی و پسایندی سکوت تدافعی کارکنان در بانک‎های دولتی استان تهران انجام پذیرفت. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی از حیث گردآوری اطلاعات در زمره پژوهش های اکتشافی است. همچنین این پژوهش از نوع تحقیقات آمیخته به صورت کیفی و کمی و بر مبنای فلسفه قیاسی استقرایی است. جامعه آماری پژوهش خبرگان هستند که متشکل از اساتید دانشگاه های تهران و مدیران بانک های دولتی استان تهران می باشند که با روش نمونه گیری هدفمند و بر اساس اصل کفایت نظری انتخاب‌شده‌اند. ابزار گردآوری اطلاعات در بخش کیفی مصاحبه نیمه‎ساختاریافته است که روایی و پایایی آن با استفاده از روایی محتوایی و روایی نظری و روش پایایی سنجی درون کدگذار و میان کدگذار تایید شد. همچنین ابزار گردآوری اطلاعات در بخش کمی پرسشنامه است که روایی و پایایی آن با استفاده از روایی محتوایی و پایایی بازآزمون تایید شد. داده های کیفی با روش تحلیل محتوا و داده های کمی با روش نقشه شناختی فازی تحلیل گردید. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که مولفه های برخورداری کارکنان از شخصیت محافظه‎کارانه، گرفتاری سازمان در سیاه‎چاله سیاست‎زدگی و کاربست انتظار خاموش در کارکنان مهم‎ترین پیشایندهای سکوت تدافعی کارکنان بانک های دولتی هستند. همچنین مؤلفه های فقر در تولید ایده و فرسایش خلاقیت در سازمان ، پیدایش مسئولیت گریزی سازمانی و افت بهره‎وری فردی و سازمانی به عنوان مهم‎ترین پسایندهای سکوت تدافعی کارکنان بانک های دولتی شناسایی شدند. https://tmj.um.ac.ir/article_47544_6fb7c530fbcb0124b4dc04028211e2db.pdf

دانشگاه فردوسی مشهد پژوهش نامه مدیریت تحول 2383-4064 18 بهار و تابستان 1405 2026 06 22 Designing a Model of Intellectual Property in Digital Medias of Iran using Block chain Technology (Information Analysis Technique) طراحی الگوی مالکیت‌معنوی در رسانه‌های دیجیتال ایران با استفاده از فناوری بلاک‌چین (تکنیک تحلیل اطلاعات) 48115 10.22067/tmj.2026.94643.1736 FA فائزه فرهودی استادیار؛ گروه مدیریت؛ دانشکده علوم اجتماعی؛ دانشگاه ادیان و مذاهب 0000-0002-4025-1264 Journal Article 2025 07 26 1- INTRODUCTIONDigital media managers continually face a complex array of challenges that impact the effective operation and sustainability of digital platforms. These challenges include safeguarding user privacy amid increasing concerns over data misuse, managing multifaceted interactions among managers, staff, and diverse audiences, addressing inaccuracies and inconsistencies within vast and dynamic databases, overcoming inadequate network security controls that expose platforms to cyber threats, and navigating the complexities of collaborative financial management in an evolving media ecosystem. These issues are compounded by the rapid pace of technological change and the proliferation of new media formats, which require constant adaptation and innovation to maintain competitive and secure operations.Simultaneously, the rise of new technologies and diverse media platforms has introduced additional complications, such as the widespread presence of fake user identities that undermine trust and authenticity. More critically, significant threats to the intellectual and material rights of content creators have emerged, challenging traditional notions of ownership and control. These developments have propelled intellectual property management into a fundamentally new phase, where both users and content producers in today’s digital media landscape confront a variety of risks ranging from unauthorized use and piracy to challenges in verifying authorship and provenance.Blockchain technology, with its inherent characteristics of transparency, data integrity, enhanced security, and precise traceability, presents a promising and innovative opportunity for addressing these intellectual property challenges. By creating immutable records and enabling decentralized verification, blockchain can ensure that ownership rights are clearly established and protected, while facilitating more trustworthy interactions between creators, distributors, and consumers. This technology also supports the tracking of content usage and distribution in real time, which is critical for enforcing rights and ensuring fair compensation.The present study aimed to design a comprehensive intellectual property model tailored specifically for Iranian digital media by leveraging blockchain technology. Given the continuous emergence of new platforms and the exponential growth in the production and distribution of digital content, serious and systematic attention to intellectual property rights is essential to foster a sustainable and fair digital media environment. The blockchain-based intellectual property model developed in this research seeks to enhance transparency and trust among all stakeholders, thereby fostering an efficient and strategically sound environment conducive to innovation and growth in digital media.2- METHODOLOGYTo achieve this, the research employed a mixed-methods approach, combining qualitative and quantitative methodologies, and is developmental and applied in nature. Data collection involved qualitative library research to identify foundational concepts and quantitative field studies to validate and refine the model. During the qualitative phase, intellectual property and blockchain components were identified through meta-synthesis, a rigorous method that integrates findings from multiple studies to generate comprehensive insights. These components were then circulated among experts using the Delphi method, a structured communication technique designed to achieve consensus among specialists.The study population comprised digital media managers and blockchain specialists, reflecting a broad spectrum of expertise. Media managers included leaders overseeing prominent social networks such as Aparat, Rubika, Baleh, and Eitaa; national media networks; application platforms including CafeKetab, CafeBazaar, Digikala, Okala, Fidibo, Filimo, HafHastad, and HamrahMan; as well as news agencies like Fars, Mehr, IRIB News Agency, and the Young Journalists Club, totaling 20 individuals. These participants were selected for their leadership roles in Iran’s most widely used media outlets and their willingness to collaborate. Blockchain experts were drawn from the "Blockchain Technologists Association," with 85 volunteers, alongside three board members from the "Iran Blockchain House," resulting in a total population of 108, which eliminated the need for sampling. In the qualitative stage, the seven-step meta-synthesis algorithm developed by Sandelowski and Barroso (2003) was applied to extract relevant components from a wide range of articles, theses, and books. In the quantitative phase, expert feedback was collected via the Delphi method and a carefully designed structured questionnaire. The questionnaire’s validity was confirmed by academic experts, ensuring that it accurately measured the intended constructs. Its reliability was established through Cronbach’s alpha coefficients of 87% for intellectual property and 85% for blockchain technology, indicating high internal consistency.3- RESULTS & DISCUSSIONThe present study effectively identified multiple dimensions of intellectual property ownership through the application of blockchain technology. As detailed in Table 3, among the 53 identified indicators, 12 pertain to the dimension of intellectual property management; 13 to technological advancement and development; 13 to the blockchain technological framework; and 15 to legal management and human resources. Following the Delphi method, it was found that within the legal management and human resources dimension, 10 indicators achieved the highest average score of 256.60. Technological advancement and development ranked second with 8 indicators and an average score of 240.50, followed by intellectual property management with 7 indicators and an average score of 238.71, and lastly the blockchain technological framework with 9 indicators and an average score of 228.44. The final model was constructed based on these prioritized dimensions.4- CONCLUSIONS & SUGGESTIONSThis research ultimately developed an intellectual property model grounded in blockchain components tailored for digital media, reflecting Akrami’s (2024) assertion that new algorithms and frameworks must be devised to protect and support creators’ rights in digital environments. Similarly, Mahrokh-Moghadam et al. (2020) highlight four essential domains—media, legal, philosophical, and technical—as foundational for policymaking and establishing an effective intellectual property model. Mohseni (2022) further stresses the critical dos and don’ts regarding digital content publication, arguing that standardized systems for organizing, sharing, and accessing knowledge significantly streamline and expedite content distribution within media ecosystems.Thanks to its distinctive attributes, blockchain offers a powerful solution to the intellectual property challenges faced by creators and users in digital media. Practical recommendations from this study for advancing digital media policy include integrating intellectual property and blockchain components, implementing specialized in-service training programs to build expertise, recruiting expert personnel familiar with both media and blockchain technologies, and forming dedicated committees focused on intellectual property and emerging technologies. These measures aim to create a robust infrastructure that supports innovation, protects rights, and fosters trust among all participants in the digital media landscape. هدف طراحی الگوی مالکیت معنوی در رسانه های دیجیتال ایران با بهره گیری از فناوری بلاک چین بود. چرا که در رسانه‌های دیجیتال، همگام با ایجاد پلتفرم‌های جدید، و تولید و توزیع محتوای دیجیتال باید به حقوق مالکیت معنوی توجه جدی داشت. الگوی مالکیت معنوی با استفاده از بلاک چین با هدف افزایش شفافیت و اعتماد، به محیط استراتژیک کارآمد در رسانه‌های دیجیتال کمک می‌کند. روش تحقیق ترکیبی و از نظر هدف، توسعه ای کاربردی بود. شناسایی مولفه‌های مالکیت معنوی و بلاک چین در رسانه ها با روش فراترکیب صورت گرفت. با استفاده از روش دلفی، مولفه‌ها بین متخصصان بلاک چین و رسانه‌های دیجیتال توزیع شد. بخشی از جامعه تحقیق، مدیران رسانه های دیجیتال (20 نفر) و بخش دیگر متخصصان بلاک چین بود (88 نفر) و در نهایت جامعه آماری 108نفر شد که نیاز به نمونه گیری نبود. از میان مولفه‌ها، مدیریت حقوقی و منابع انسانی، با 10 شاخص بیشترین امتیاز را داشت. پیشرفت و توسعه تکنولوژیک با8 شاخص در رتبه دوم، مدیریت مالکیت معنوی با 7 شاخص و ساختار فناورانه بلاک چین با 9 شاخص در اولویت‌های سوم و چهارم قرار گرفتند. بلاک‌چین به دلیل ویژگی‌های منحصربه فرد خود، جهت رفع چالش‌های مالکیت‌معنوی پدیدآورندگان و کاربران در رسانه‌های دیجیتال فرصتی مناسب فراهم می‌کند. تبیین خط‌مشی جدید در رسانه‌های دیجیتیال شامل مولفه‌های مالکیت معنوی و بلاک‌چین؛ کلاس‌های ضمن خدمت؛ استخدام نیروی انسانی متخصص؛ و تشکیل کمیته مالکیت معنوی و فناوری‌های نوین از جمله پیشنهادات کاربردی پژوهش بود.

دانشگاه فردوسی مشهد پژوهش نامه مدیریت تحول 2383-4064 18 بهار و تابستان 1405 2026 06 22 Positive Deviant Behavior in the Workplace: A Meta-Synthesis of Antecedents and Outcomes رفتار انحرافی مثبت در محیط‌های کاری: تحلیل فراترکیب پیشایندها و پیامدها 48117 10.22067/tmj.2026.96216.1777 FA سید مجتبی هاشمیان گروه مدیریت، واحد ورامین-پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی، ورامین، ایران 0000-0003-3687-0991 فاطمه قربانی دانشجو دکتری،گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. 0009-0000-8973-3339 Journal Article 2025 10 28 1. Introduction:In recent years, increasing attention has been paid to the concept of positive deviant behaviors in organizational contexts—behaviors that intentionally deviate from norms yet lead to constructive and beneficial outcomes. Unlike negative deviance, which harms individuals or organizations, positive deviance represents creative, proactive, and ethical acts that drive innovation, resilience, and performance improvement. This study aims to systematically review and synthesize existing empirical evidence on the antecedents and consequences of positive deviant behaviors among employees.2. Theoretical Framework:Grounded in the principles of Positive Organizational Scholarship (POS) and Social Exchange Theory (SET), this review conceptualizes positive deviance as a multidimensional construct emerging from the interplay between individual, organizational, environmental, group-related, and job-related factors. The framework posits that supportive leadership, psychological empowerment, organizational justice, and prosocial motivation are critical triggers, while outcomes extend across individual and organizational levels—enhancing creativity, job satisfaction, organizational commitment, and overall performance.3. Methodology:A systematic review and meta-synthesis was conducted on 43 peer-reviewed articles published between 2000 and 2024. We searched databases including Scopus, Web of Science, and ScienceDirect using predefined keywords related to positive deviance. Studies were screened and analyzed using thematic synthesis to identify recurring antecedents and outcomes. The findings were validated through triangulation and peer debriefing to ensure credibility and rigor.4. Results & Discussion:Findings reveal that positive deviance is primarily driven by individual attributes (such as self-efficacy, moral courage, and intrinsic motivation), organizational factors (like ethical climate, leadership support, and learning culture), group dynamics (team trust and communication), environmental conditions (uncertainty and innovation-oriented contexts), and job characteristics (autonomy and task significance). Consequences include higher levels of creativity, knowledge sharing, performance improvement, and organizational learning. The synthesis further highlights that positive deviance often arises as a response to rigid norms or bureaucratic barriers, serving as a catalyst for adaptive change and innovation.5. Conclusions & Suggestions:This review contributes to the growing body of literature by offering a comprehensive framework of the antecedents and outcomes of positive deviant behavior. It suggests that managers should cultivate supportive climates, encourage ethical risk-taking, and empower employees to challenge outdated practices constructively. Future studies are encouraged to employ longitudinal and cross-cultural designs to explore contextual variations and potential boundary conditions influencing positive deviance. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تبیین پیشایندها و پیامدهای رفتارهای انحرافی مثبت در سازمان‌ها از طریق یک مرور نظام‌مند و فراترکیب کیفی است. این پژوهش از نظر روش‌شناسی کیفی بوده و با بهره‌گیری از رویکرد فراترکیب و بر اساس چارچوب سندلوسکی و باروسو انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه مقالات داخلی و خارجی مرتبط با رفتارهای انحرافی مثبت در سازمان‌هاست که در بازه زمانی سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ در پایگاه‌های معتبر علمی منتشر شده‌اند. داده‌ها از طریق جست‌وجوی نظام‌مند در پایگاه‌های داخلی SID، Magiran و Ensani و پایگاه‌های بین‌المللی Elsevier Emerald و.. و با استفاده از کلیدواژه‌های مرتبط گردآوری شدند. در فرایند غربال‌گری چندمرحله‌ای شامل حذف موارد تکراری، بررسی عنوان و چکیده و مطالعه متن کامل، با به‌کارگیری نمونه‌گیری هدفمند و معیارهای ورود و خروج مشخص، در نهایت ۴۳ مقاله واجد شرایط برای تحلیل نهایی انتخاب گردید. داده‌های استخراج‌شده با استفاده از روش تحلیل مضمون کدگذاری و ترکیب شدند. یافته‌ها نشان داد که پیشایندهای رفتارهای انحرافی مثبت در پنج دسته اصلی شامل عوامل فردی، سازمانی، شغلی، گروهی و محیطی قابل طبقه‌بندی هستند و پیامدهای این رفتارها نیز در سه سطح فردی، سازمانی و اخلاقی بروز می‌یابند که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به افزایش خلاقیت، بهبود عملکرد، ارتقای یادگیری سازمانی و تقویت رضایت و تعهد شغلی اشاره کرد. در مجموع، نتایج این پژوهش با ارائه چارچوبی جامع از پیشایندها و پیامدهای رفتارهای انحرافی مثبت، می‌تواند مبنایی نظری و کاربردی برای مدیران و پژوهشگران در جهت ایجاد بسترهای حمایتی و تقویت رفتارهای سازنده در سازمان‌ها فراهم آورد.

دانشگاه فردوسی مشهد پژوهش نامه مدیریت تحول 2383-4064 18 بهار و تابستان 1405 2026 06 22 Dentifying key factors Institutionalizing Jihadi Organizational Culture in Bank Melli Iran شناسایی عوامل کلیدی نهادینه‌سازی فرهنگ سازمانی جهادی در بانک ملی ایران 200 232 47722 10.22067/tmj.2025.95807.1764 FA توحید رحیمی گروه مدیریت دولتی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران. 0009-0008-1726-4877 جعفر بیک زاد گروه مدیریت دولتی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران. 0000-0001-6206-1309 فرهاد نژاد ایرانی گروه مدیریت دولتی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران. 0009-0008-7304-2128 یحیی داداش کریمی گروه مدیریت دولتی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران. 0000-0002-8101-1216 Journal Article 2025 10 06 this study aims to dentifying key factors institutionalizing jihadi organizational culture in Bank Melli Iran. the research strategy is qualitative and based on thematic analysis. The research population consists of three groups: academic experts, professional specialists, and senior managers of Bank Melli Iran. for sampling, purposive and snowball sampling methods were applied, and data saturation was achieved after conducting 16 interviews. The data were analyzed using the three-stage approach of thematic analysis with MAXQDA2020 software. based on the analysis of interview data, a total of 78 basic themes, 18 organizing themes, and 4 overarching themes were identified. according to the findings, the antecedents of jihadi organizational culture were categorized into four main perspectives: justice-orientation, adherence to Islamic and revolutionary values, revolutionary insight, and jihadi behavior. overall, the study reveals that the formation of a jihadi organizational culture depends on institutionalizing ethical, religious, and revolutionary values, along with strengthening strategic insight and fostering committed and jihadi behaviors among employees. the results indicate that through the integration of these dimensions, it is possible to build a dynamic, efficient, and value-driven organization that is resilient to environmental challenges and takes more effective steps toward realizing the macro goals of the Islamic Revolution and serving society. این پژوهش با هدف شناسایی عوامل کلیدی نهادینه‌سازی فرهنگ سازمانی جهادی در بانک ملی ایران انجام گرفته است. استراتژی این پژوهش، کیفی و مبتنی بر تحلیل مضمون است. جامعه مورد پژوهش شامل سه گروه خبرگان دانشگاهی، کارشناسان خبره و مدیران ارشد بانک ملی ایران می‌باشد. در این پژوهش برای انتخاب نمونه، از نمونه‌گیری هدف‌مند و گلوله‌برفی استفاده شد که براساس قاعده اشباع با انجام 16 مصاحبه این مهم حاصل شد. داده‌ها با استفاده از رهیافت 3 مرحله‌ای روش تحلیل مضمون و با نرم‌افزار MAXQDA2020 تحلیل شدند. طبق تجزیه و تحلیل داده‌های حاصل از مصاحبه، در این پژوهش مجموعاً 78 مضمون پایه، 18 مضمون سازمان‌دهنده و 4 مضمون فراگیر می‌باشد. براساس یافته‌های پژوهش، پیشایندهای فرهنگ سازمانی جهادی از چهار منظر "حق‌‌محوری"، "پایبندی به ارزش‌های اسلامی و انقلابی"، "بصیرت انقلابی" و "رفتار جهادی" مورد توجه قرار گرفت. این پژوهش به ‌طور کلی نشان می‌دهد شکل‌گیری فرهنگ سازمانی جهادی در گرو نهادینه‌سازی ارزش‌های اخلاقی، دینی و انقلابی در کنار تقویت بینش استراتژیک و رفتارهای متعهدانه و جهادی کارکنان است. نتایج بیانگر آن است که با تلفیق این ابعاد می‌توان سازمانی پویا، کارآمد و ارزش‌مدار ساخت که در برابر چالش‌های محیطی مقاوم بوده و در مسیر تحقق اهداف کلان انقلاب اسلامی و خدمت‌رسانی به جامعه گام‌های مؤثرتری بردارد. https://tmj.um.ac.ir/article_47722_5ce1696154c224dd56c13b37e0f2c618.pdf

دانشگاه فردوسی مشهد پژوهش نامه مدیریت تحول 2383-4064 18 بهار و تابستان 1405 2026 06 22 Investigating the Relationship between Managers’ Narcissism and Inventory Shortages with the Moderating Effect of Auditor Tenure in Companies بررسی رابطه خودشیفتگی مدیران و کمبود موجودی کالا با اثر تعدیل‌گری دوره تصدی حسابرس در شرکت‌ها 1 26 48112 10.22067/tmj.2026.93685.1709 FA سعید نمازی بایگی دانشجو دکتری حسابداری ، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد ،ایران 0009-0000-6885-0771 محمد حسین ودیعی دانشیار گروه حسابداری،دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران 0000-0002-9046-8736 احمد علیزاده کارشناس ارشد حسابداری ،مدرس مدعو گروه حسابداری دانشگاه ملی مهارت خراسان رضوی آموزشکده ثامن الحجج (ع) مشهد 0009-0004-3903-3827 Journal Article 2025 05 26 AbstractDecisions made by narcissistic CEOs can have significant consequences for companies, and these effects may be influenced by the tenure of the external auditor. Accordingly, the present study aims to investigate the relationship between CEO narcissism and inventory shortages, with a focus on the moderating role of the auditor’s tenure in publicly traded companies. This research is practical in nature and analyzes real data from firms listed on the Tehran Stock Exchange. To achieve the research objectives, data from 140 companies over the period 2016 to 2023 were collected and analyzed. Multivariate regression models with panel data were employed to test the hypotheses. The findings reveal a positive and significant association between CEO narcissism and inventory shortages. Furthermore, auditor tenure was found to strengthen this relationship as a moderating factor. In conclusion, the study suggests that companies with narcissistic CEOs and longer auditor tenures are more likely to experience inventory shortages. These results offer valuable insights for investors, creditors, and regulatory bodies in assessing corporate financial and managerial behavior. تصمیمات مدیران ارشد دارای ویژگی‌های شخصیتی خودشیفته می‌تواند پیامدهای قابل‌توجهی برای عملکرد عملیاتی شرکت به همراه داشته باشد؛ یکی از این پیامدها، بروز کمبود موجودی کالاست که در شرایط خاص مانند طولانی بودن دوره تصدی حسابرس ممکن است شدت بیشتری یابد. در همین راستا، هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین خودشیفتگی مدیران عامل و کمبود موجودی کالا با تأکید بر نقش تعدیل‌گر دوره تصدی حسابرس در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران است. این پژوهش از نوع کاربردی و مبتنی بر تحلیل داده‌های واقعی شرکت‌هاست.برای تحقق این هدف، داده‌های مربوط به ۱۴۰ شرکت فعال در بورس طی بازه زمانی ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۲ گردآوری و تحلیل شد. جهت آزمون فرضیه‌ها از رگرسیون چندمتغیره و روش داده‌های ترکیبی استفاده گردید. نتایج حاصل از تحلیل‌ها نشان داد که بین خودشیفتگی مدیران و کمبود موجودی کالا رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین مشخص شد که دوره تصدی حسابرس به‌عنوان یک متغیر تعدیل‌گر، این رابطه را تقویت می‌کند؛ به این معنا که هرچه مدت همکاری حسابرس با شرکت طولانی‌تر باشد، تأثیر منفی خودشیفتگی مدیران بر سطح موجودی تشدید می‌شود. https://tmj.um.ac.ir/article_48112_11875d476e32fdb965d063df877a60fc.pdf

دانشگاه فردوسی مشهد پژوهش نامه مدیریت تحول 2383-4064 18 بهار و تابستان 1405 2026 06 22 Identifying and prioritizing risk factors of Internet Service Provider companies using FBWM (Case study: Shatel company) شناسایی و اولویت‌بندی عوامل ریسک‌ شرکت‌های ارائه‌دهنده‌ خدمات اینترنتی با روش بهترین-بدترین فازی (مطالعه ‌موردی: شرکت شاتل) 47714 10.22067/tmj.2025.91710.1673 FA زهرا قاسم خانی موسسه آموزش عالی زند،شیراز،ایران سعید توکلیان گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و حسابداری،موسسه آموزش عالی زند،شیراز ،ایران 0000-0003-4684-6266 پیام فرهادی عضو هیئت علمی موسسه آموزش عالی زند، شیراز، ایران 0000-0001-5400-2296 Journal Article 2025 01 30 The main purpose of the present study is to identify, structure and prioritize risk factors of internet service provider (ISP) companies by using multi-criteria decision-making methods. This research is applied in terms of aim and descriptive-survey regarding data collection. The experts committee are included high-level managers of the Shatel company that been determined through the Snowball sampling. Firstly, the initial list of risk factors is extracted from related research and then validated and classified into five groups namely political and legal, technical, financial, security and educational by use of the Fuzzy Delphi Method (FDM). Then, the global priority of each risk is resulted through the Fuzzy Best-Worst Method (FBWM). The findings show that "lack of high reliability and security of data storage", "data theft" and "Improper investment" are the most important risk factors in Shatel company with weight coefficients of 0.101, 0.077 and 0.062, respectively, which require solutions to overcome them.Keywords: Risk Management, Internet Service Providers (ISPs), Multi-criteria Decision-Making (MCDM), Fuzzy Best-Worst Method (FBWM), Shatel company. در واقع هدف از این پژوهش شناسایی و اولویت‌بندی عوامل ریسک‌ شرکت‌های ارائه‌دهنده‌ خدمات اینترنتی با استفاده از تکنیک‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره است. این تحقیق از لحاظ نوع هدف کاربردی و از لحاظ جمع‌آوری داده‌ها از نوع توصیفی-پیمایشی است. کمیته خبرگی پژوهش را مدیران با تجربه شرکت شاتل تشکیل دادند که از طریق روش نمونه‌گیری گلوله برفی تعیین شدند. در ابتدا عوامل ریسک استخراج شده از ادبیات پژوهش از طریق روش دلفی فازی در پنج حوزه سیاسی و حقوقی، فنی، مالی، امنیتی و آموزشی دسته بندی و اعتباریابی شدند. سپس با استفاده از روش بهترین-بدترین فازی اولویت نهایی عوامل ریسک نتیجه گردید. نتایج تحلیل حاکی از آن است که «بالا نبودن قابلیت اطمینان و امنیت نگهداری داده‌ها»، «سرقت اطلاعات» و «سرمایه‌گذاری نامناسب» به ترتیب با ضرایب وزنی 0.101، 0.077 و 0.062 مهم‌ترین عوامل ریسک در شرکت شاتل معرفی شدند که نیازمند این است مدیران راهکارهایی را جهت غلبه بر آن‌ها تعبیه نمایند.