شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر ارتقای ظرفیت تغییر سازمانی.

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

رضا زادولی ¹

علی طاهری ²

¹ کارشناسی ارشد رشته مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و برنامه‌ریزی راهبردی، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران.

² استادیار، دانشکده مدیریت و برنامه ریزی راهبردی، دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام، تهران، ایران.

https://doi.org/10.22067/tmj.2026.91261.1645

چکیده

سازمان‌ها در عصر حاضر به‌طور مداوم در حال تغییرند تا بتوانند در محیطی پیچیده و پویا باقی بمانند. تحقیق حاضر با هدف شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر ارتقای ظرفیت تغییر سازمانی صورت گرفته است. این پژوهش یک مطالعه آمیخته بوده که از روش مرور نظام‌مند در مرحله اول و تکنیک‌های دلفی و دیمتل فازی برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در مراحل بعدی استفاده نموده است. جامعة مورد مطالعه پژوهش حاضر عبارت است از کلیه‌ی اساتید در حوزه مدیریت دانشگاه‌های تهران در سال 1402 هستند که از این میان 10 نفر به عنوان حجم نمونه از اساتید خبره به روش نمونه‌گیری غیراحتمالی هدفمند انتخاب شدند. در این پژوهش برای پیدا کردن عوامل مؤثر، از روش تحقیق مرور نظام‌مند استفاده گردید. بدین صورت که کلیدواژه‌های «تغییر سازمانی» و «ظرفیت تغییر» در پایگاه‌های اطلاعاتی علمی داخلی و خارجی در بازه زمانی 1990-2024 جستجو شدند. طبق نتایج جستجو از پایگاه داده‌های مختلف داخلی و خارجی در نهایت 45 مقاله انتخاب شدند. یافته‌های حاصل از مرور نظام‌مند شامل 55 عامل بود که در سه بعد زمینه‌ای، فرایندی و یادگیری طبقه‌بندی شدند و طبق نظرات خبرگان این عوامل از طریق پرسشنامه دلفی اعتبارسنجی علمی شدند. با توجه به نتایج روش دیمتل فازی در ابعاد زمینه‌ای تأثیرگذارترین (علت) عامل عدالت سازمانی، در ابعاد یادگیری تأثیرگذارترین (علت) عامل مهارت سیاسی و در ابعاد فرایندی تأثیرگذارترین (علت) عامل ساختار سازمانی با رسمیت پایین است. نتایج این تحقیق نشان داد که برای ارتقای ظرفیت تغییر سازمانی باید به ابعاد زمینه‌ای، ابعاد یادگیری و فرایندی توجه نمود.

کلیدواژه‌ها

ظرفیت تغییر

تغییر سازمانی

دیمتل فازی

مرور نظام‌مند

---