رفتار انحرافی مثبت در محیط‌های کاری: تحلیل فراترکیب پیشایندها و پیامدها

نوع مقاله : مقالات

نویسندگان

1 گروه مدیریت، واحد ورامین-پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی، ورامین، ایران

2 دانشجو دکتری،گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

چکیده
هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تبیین پیشایندها و پیامدهای رفتارهای انحرافی مثبت در سازمان‌ها از طریق یک مرور نظام‌مند و فراترکیب کیفی است. این پژوهش از نظر روش‌شناسی کیفی بوده و با بهره‌گیری از رویکرد فراترکیب و بر اساس چارچوب سندلوسکی و باروسو انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه مقالات داخلی و خارجی مرتبط با رفتارهای انحرافی مثبت در سازمان‌هاست که در بازه زمانی سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ در پایگاه‌های معتبر علمی منتشر شده‌اند. داده‌ها از طریق جست‌وجوی نظام‌مند در پایگاه‌های داخلی SID، Magiran و Ensani و پایگاه‌های بین‌المللی Elsevier Emerald و.. و با استفاده از کلیدواژه‌های مرتبط گردآوری شدند. در فرایند غربال‌گری چندمرحله‌ای شامل حذف موارد تکراری، بررسی عنوان و چکیده و مطالعه متن کامل، با به‌کارگیری نمونه‌گیری هدفمند و معیارهای ورود و خروج مشخص، در نهایت ۴۳ مقاله واجد شرایط برای تحلیل نهایی انتخاب گردید. داده‌های استخراج‌شده با استفاده از روش تحلیل مضمون کدگذاری و ترکیب شدند. یافته‌ها نشان داد که پیشایندهای رفتارهای انحرافی مثبت در پنج دسته اصلی شامل عوامل فردی، سازمانی، شغلی، گروهی و محیطی قابل طبقه‌بندی هستند و پیامدهای این رفتارها نیز در سه سطح فردی، سازمانی و اخلاقی بروز می‌یابند که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به افزایش خلاقیت، بهبود عملکرد، ارتقای یادگیری سازمانی و تقویت رضایت و تعهد شغلی اشاره کرد. در مجموع، نتایج این پژوهش با ارائه چارچوبی جامع از پیشایندها و پیامدهای رفتارهای انحرافی مثبت، می‌تواند مبنایی نظری و کاربردی برای مدیران و پژوهشگران در جهت ایجاد بسترهای حمایتی و تقویت رفتارهای سازنده در سازمان‌ها فراهم آورد.

کلیدواژه‌ها


ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 06 آبان 1404
  • تاریخ بازنگری 28 آذر 1404
  • تاریخ پذیرش 29 بهمن 1404