الگو شناسی شبکه سازی تاریک براساس مدل لاکاتوش

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

حمید حسین زاده نیکویی

رضا سپهوند

سید نجم الدین موسوی

محمد حکاک

گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

https://doi.org/10.22067/tmj.2026.96868.1798

چکیده

شبکه سازی تاریک مجموعه ای از روابط پنهان، غیررسمی و هدفمند را در بر می گیرد که افراد در سازمان برای کسب قدرت، کنترل منابع، حذف رقبا یا پیشبرد منافع شخصی ایجاد می کنند. هدف پژوهش حاضر تبیین ماهیت و چیستی شبکه سازی تاریک براساس مدل لاکاتوش می باشد. روش پژوهش حاضر، کیفی است. در این پژوهش از مصاحبه های نیمه ساختاریافته برای گردآوری داده ها، از تحلیل مضمون به منظور تجزیه و تحلیل داده ها و از نسبت روایی محتوایی و شاخص روایی محتوایی به منظور اعتباریابی داده ها استفاده شده است. جامعه آماری تحقیق، مدیران سازمان های دولتی استان قم بودند. با روش نمونه گیری هدفمند از بین مدیران سازمان های دولتی استان قم، 18 نفر با رعایت اشباع نظری و کفایت داده ها به منظور شناسایی و اعتباریابی شاخص ها انتخاب شدند. براساس یافته های پژوهش حاضر، 17 مضمون پایه، 7 مضمون سازمان دهنده و 3 مضمون فراگیر شناسایی شد. نسبت روایی محتوایی و شاخص روایی محتوایی 17 شاخص مورد تایید قرار گرفت. هسته سخت شامل ارتباطات سایه ای، ارتباطات فرصت طلبانه و شبکه های حمایتی پنهان می باشد. کمربند حفاظتی دربرگیرنده بی‌تدبیری مدیریتی، نادیده‌انگاری سلسله‌مراتب، جو سازمانی سمی، غفلت‌ورزی در مدیریت مسیرشغلی و ادراک بی‌عدالتی می باشد. راهبردهای ایجابی شامل داد و ستدهای سازمانی، شکل‌گیری ائتلاف‌های جدید و ابهام‌افزایی در فرآیندهاست؛ راهبردهای سلبی دربرگیرنده انکار سیستماتیک، مشروعیت‌بخشی و سرکوب نامرئی مخالفان می باشد.

کلیدواژه‌ها

ارتباطات

شبکه سازی تاریک

لاکاتوش

هسته سخت

راهبرد

---