بیابان‌زایی شغلی و بی‌هنجاری سازمانی: بررسی نقش تعدیلگر خرابکاری سازمانی (مورد مطالعه: کمیته امداد امام خمینی(ره) و سازمان بهزیستی)

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

محمد جلالی

دکتری تخصصی مدیریت دولتی – رفتار سازمانی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه لرستان، خرم آباد، لرستان، ایران [e-mail]

https://doi.org/10.22067/tmj.2026.98163.1831

چکیده

هدف: با توجه به اهمیت فهم پیامدهای رفتاری در سازمان‌ها، هدف این پژوهش بررسی رابطه بیابان‌زایی شغلی با بی‌هنجاری سازمانی و تبیین نقش تعدیلگر خرابکاری سازمانی در سازمان‌های حمایتی است.
روش: این پژوهش با رویکرد کمّی و طرح مقطعی انجام شد. جامعه آماری شامل کارکنان کمیته امداد امام خمینی(ره) و سازمان بهزیستی استان کردستان بود که با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای تعداد 220 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. روایی و پایایی ابزار اندازه‌گیری براساس شاخص‌های معتبر، تأیید شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) صورت گرفت.
یافته‌ها: نتایج نشان داد بیابان‌زایی شغلی وخرابکاری سازمانی به طور مستقیم تأثیر مثبت و معناداری بر بی‌هنجاری سازمانی دارند. همچنین، خرابکاری سازمانی رابطه بین بیابان‌زایی شغلی و بی‌هنجاری را به‌طور معناداری تقویت می‌کند، به گونه‌ای که در سطوح بالای خرابکاری سازمانی تاثیر مثبت بیابان‌زایی شغلی بر بی‌هنجاری سازمانی افزایش می‌یابد. در مجموع مدل توانست 3/67 درصد از واریانس بی‌هنجاری سازمانی را تبیین کند (R² = 0.673).
نتیجهگیری‌: یافته‌ها حاکی از آن است که بیابان‌زایی شغلی با تضعیف نظم هنجاری، به افزایش بی‌هنجاری سازمانی منجر می‌شود و خرابکاری سازمانی این فرآیند را تشدید می‌نماید. این نتایج بر لزوم توجه به پیامدهای روانشناختی و رفتاری شرایط شغلی و مقابله با رفتارهای مخرب در حفظ انسجام هنجاری سازمان‌های حمایتی تأکید دارد.
ارزش/اصالت: این مطالعه با ترکیب مفاهیم بیابان‌زایی شغلی، بی‌هنجاری سازمانی و خرابکاری سازمانی، چارچوبی برای درک پویایی‌های رفتاری در سازمان‌های خدمات اجتماعی ارائه می‌دهد و بر ضرورت سیاست‌گذاری‌های مدیریتی متناسب با ویژگی‌های جمعیت‌شناختی کارکنان تأکید می‌کند.

کلیدواژه‌ها

بیابان‌زایی شغلی

بی‌هنجاری سازمانی

خرابکاری سازمانی

کمیته امداد امام خمینی(ره)

سازمان بهزیستی

---