دوره و شماره: دوره 2، بهار و تابستان 1389 - شماره پیاپی 3، شهریور 1389، صفحه 1-207 
مقالات

تحلیل نگرش های شغلی کارکنان سازمان های دولتی تبیین جو سکوت سازمانی و رفتار سکوت سازمانی

صفحه 1-19

https://doi.org/10.22067/pmt.v2i3.4253

حسن دانایی فرد، بلال پناهی

چکیده بی تردید سرمایه داری دانش سازمانی، رمز ماندگاری در دنیای بسیار رقابتی است. مأخذ تولید دانش تالارهای گفتمان سازمانی است که در خود گفتمان‌های متعدد و در عین حال متفاوت جای داده است. اگر بر افواه سازمانی مُهر سکوت زده شود اذهان کارکنان که موتور مولد دانش سازمانی هستند فسیل خواهند شد. وقتی کارکنان، به عنوان سرمایه استراتژیک سازمان، سکوت می‌کنند مدیریت باید خطر بزرگ مدیریتی خود را حس کند. این تحقیق از نوع توصیفی است که یازده فرضیه اصلی داشت که برای بررسی این فرضیات از پرسشنامه استانداردی که شامل 28 سؤال بود، استفاده گردید. در این پژوهش با تبیین مفهوم سکوت سازمانی و رفتار سکوت، روابط تجربی آزمون شده بین فضای سکوت و رفتار سکوت در تعامل با نگرش شغلی کارکنان در بخش دولتی مورد بحث قرار گرفت. تحلیل و بررسی بر روی داده های به‌دست آمده از 280 نفر از کارکنان سازمان های دولتی انجام گرفت. این داده‌ها توسط نرم افزار SPSS و توسط آزمون های همبستگی و آزمون تحلیل مسیر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد بین ابعاد جو سکوت (نگرش مدیریت عالی به سکوت، نگرش سرپرستان به سکوت و فرصت های ارتباطاتی) و نگرش های شغلی کارکنان با رفتار سکوت کارکنان، رابطه معنی داری وجود دارد؛ به طوری که بین نگرش مدیریت عالی و نگرش سرپرستان با رفتار سکوت کارکنان یک همبستگی مثبت نسبتاً شدیدی وجود دارد و بین فرصت های ارتباطاتی و نگرش های شغلی کارکنان با رفتار سکوت کارکنان، همبستگی منفی نسبتاً شدیدی است. 

مقالات

رابطه بین توانمندسازی و یادگیری سازمانی (مورد مطالعه: دانشگاه تربیت مدرس)

صفحه 20-45

https://doi.org/10.22067/pmt.v2i3.4255

رقیه خانعلیزاده، اسدا... کردنائیچ، علی اصغر فانی، اصغر مشبکی

چکیده به منظور غلبه بر شرایط نامطمئن، پیچیده و پویا تنها راهی که پیش روی مدیران قرار دارد، داشتن نیروی انسانی توانمند و کارآمد که بنیاد ثروت و دارایی های حیاتی سازمان به حساب می آیند، منافع بسیار زیادی برای کلیه مؤسسات و سازمان ها، خواهد داشت. در مقاله حاضر، به بررسی رابطۀ یادگیری سازمانی و توانمندسازی کارکنان و سنجش میزان احساس توانمندی کارکنان و تعیین موقعیت دانشگاه از نظر یادگیری سازمانی پرداخته شده است. از این رو از دو پرسشنامه استاندارد یادگیری و توانمندسازی استفاده گردید. جامعه آماری در این تحقیق تعداد 271 نفر از کارکنان دانشگاه تربیت مدرس با تحصیلات لیسانس و بالاتر است. نمونه آماری تحقیق 74 نفر محاسبه شد. با این حال تعداد 90 پرسشنامه توزیع گردید و تجزیه و تحلیل داده ها بر اساس تعداد 89 نفر با استفاده از نرم افزار SPSS 15 انجام گرفت. نتایج پژوهش نشان داد رابطه معنی دار میان یادگیری بر توانمندسازی و تأثیر بسیار قوی یادگیری بر توانمندسازی است و نیز مشخص گردید که در دانشگاه، پنج بعد توانمندی که عبارتند از: احساس شایستگی، استقلال، موثر بودن، معنی داری و اعتماد در کارکنان وجود دارد، اما از هفت بٌعد یادگیری سازمانی، سه بعد: کار و یادگیری گروهی، اشتراک دانش و رهبری مشارکتی از حد متوسط کمتر و چهار بعد: چشم اندار مشترک، فرهنگ یادگیری، تفکر سیستمی و توسعه شایستگی کارکنان، از حد متوسط بالاتر است.
 

مقالات

نقش عوامل شخصیتی در شکل‌گیری اعتیاد به کار(مورد مطالعه: اعضای هیئت علمی دانشگاه تهران)

صفحه 46-67

https://doi.org/10.22067/pmt.v2i3.4256

پرویز احمدی، رضا طهماسبی، جبار باباشاهی، مهدی فتاحی

چکیده امروزه کار جزء جدایی ناپذیر زندگی انسان‌ها به حساب می‌آید. همه روزه افراد، زمان زیادی از وقت خود را در سازمان‌ها می‌گذرانند. فشارها و خواسته‌های نامحدود سازمانی، افراد را مجبور می‌کند که مدام در حال کارکردن باشند، در نتیجه احتمال شکل گیری "اعتیاد به کار" در آنها افزایش می‌یابد. پدیدۀ اعتیاد به کار به ویژه در مشاغلی بیشتر مشاهده می‌شود که انرژی ذهنی بالایی را از فرد می‌طلبد. این پژوهش با هدف بررسی نقش عوامل شخصیتی در شکل گیری اعتیاد به کار در اعضای هیئت علمی دانشگاه صورت گرفته است. روش تحقیق حاضر از نوع توصیفی از شاخۀ همبستگی و مبتنی بر مدل سازی معادلات ساختاری است. جامعۀ آماری تحقیق دربرگیرندۀ اعضای هیئت علمی دانشگاه تهران بوده است؛ بدین منظور 230 پرسش نامه توزیع و جمع آوری گردید. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که ویژگی‌های شخصیتی، چون وظیفه شناسی، برون گرایی و گشودگی، رابطۀ مثبتی با اعتیاد به کار دارند؛ در حالی که بین ابعاد شخصیتی روان رنجوری و سازگاری با اعتیاد به کار رابطه معناداری مشاهده نشد.

مقالات

تدوین شاخصهای عملکرد زنجیرة تأمین با الگو برداری از مدل اروپایی مدیریت کیفیت (مورد مطالعه: شرکت فروشگاههای زنجیرهای شهروند)

صفحه 90-108

https://doi.org/10.22067/pmt.v2i3.4257

عزت اله ‌اصغری‌زاده، منصور مومنی، احمدرضا قاسمی

چکیده طی سالیان اخیر، مدیریت و به تبع آن سنجش عملکرد زنجیرۀ‌ تأمین، توجه جمع کثیری از مدیران و محققین را در حوزۀ مدیریت تولید و عملیات به خود معطوف داشته‌است. هدف از انجام این پژوهش، ارائۀ شاخص‌های تعالی زنجیره تأمین بر اساس مفاهیم مدیریت کیفیت جامع و مدل اروپایی مدیریت کیفیت(EFQM) است. از این رو این معیار‌ها به وسیلۀ مطالعۀ تطبیقی معیار‌های نه‌گانۀ مدل اروپایی مدیریت کیفیت با عوامل دخیل در عملکرد زنجیره تأمین توسعه داده شده و مدل استخراج‌شده با رویکرد پرسشنامه‌ای ارزیابی گردیده‌‌است. روایی، پایایی و اوزان معیار‌ها نیز از طریق روش‌های پیشرفته ریاضی-آماری مورد ارزیابی قرار گرفته ‌است. یافته‌ها نشان از فاصله معنادار بین وضع موجود و مطلوب در برخی از ابعاد نه‌گانه مدل تعالی عملکرد زنجیره تأمین دارد. از آنجایی که این مدل تنها بر روی زنجیره تأمین داخلی یک شرکت آزمون گردیده، در تعمیم نتایج آن به زنجیره‌تأمین سایر سازمان‌ها می‌باید احتیاط کرد. به دیگر سخن به واسطه ماهیت روش مطالعه موردی، اعتبار برونی نتایج تحقیق مورد تردید است.

مقالات

تاثیر ارزیابی عملکرد بالنده ساز بر عملکرد کاری

صفحه 68-89

https://doi.org/10.22067/pmt.v2i3.4258

حبیب اله دعایی، مسعود علیزاده

چکیده ارزیابی عملکرد بالنده ساز، توجّه ویژه‌ای به عکس العمل‌های کارکنان در قبال ارزیابی دارد. در این نوع ارزیابی، پاسخ و احساس مثبت کارکنان نسبت به ارزیابی عملکرد، نشان از موفقیّت آن دارد. این نوع ارزیابی شامل دو جزء هدف گذاری و بازخورد است. در هدف گذاری و بازخورد بالنده ساز، کارکنان اهداف و بازخورد را واضح، مرتبط و قابل درک تشخیص می دهند. در این تحقیق بیان می شود که بین دو متغیر ارزیابی عملکرد بالنده ساز و عملکرد کاری، ارتباط وجود دارد و متغیرهای تعهد سازمانی، انگیزش درونی و گرایش‌های استقلال طلبانه بر این ارتباط تاثیر می‌گذارند. هدف از این تحقیق، بررسی نوع ارتباط بین ارزیابی عملکرد بالنده ساز با عملکرد شغلی می باشد، که در یکی از سازمان‌های تولیدی در ایران مورد آزمون قرار گرفته است . جهت سنجش متغیرهای تحقیق از پرسشنامه‌های استاندارد استفاده شده و روایی و پایایی آنها سنجیده شده است. نتایج تحقیق نشان داد، برای کارکنانی که گرایش‌های استقلال طلبانه در آنها ضعیف است، ارتباط بین ارزیابی عملکرد بالنده ساز و عملکرد کاری مثبت است، اما برای کارکنانی که اینگونه گرایش‌های استقلال طلبانه در آنها قوی است، این ارتباط منفی می‌باشد. همچنین مشخص شد که انگیزش درونی شغل به عنوان عامل واسطه ای بین ارزیابی عملکرد بالنده ساز و عملکردکاری ارتباط برقرار می‌کند.

مقالات

رابطه جامعه پذیری سازمانی و تعهد سازمانی در شرکت گاز استان کردستان

صفحه 109-127

https://doi.org/10.22067/pmt.v2i3.4259

علی شائمی برزکی، ژیلا اصغری

چکیده جامعه پذیری سازمانی نقش حیاتی در مراحل اولیۀ استخدام نقش مهمی دارد. تحقیقات نشان داده جامعه پذیری، اثرات منفی انتظارات برآورد نشدۀ کارکنان بر اثربخشی کلی سازمانی را کاهش می‌دهد؛ از جمله تعهد کارکنان، مشکل اساسی بسیاری از شرکت ها ست. هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی رابطۀ جامعه پذیری سازمانی و تعهد سازمانی در شرکت گاز استان کردستان بوده است. حجم نمونه آماری، 190 آزمودنی بود که به شکل تصادفی ساده انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌های پژوهش از دو پرسشنامه استاندارد برگرفته از مدل جامعه پذیری جونز و تعهد سازمانی آلن و می‌یر استفاده شد. برای روایی هر دو پرسشنامه از نظر چند تن از صاحب‌نظران مدیریت منابع انسانی و رفتار سازمانی بهره گرفته شد و برای سنجش میزان پایایی نیز از روش آلفای کرونباخ استفاده شد، که آلفای کرونباخ برای پرسشنامه جامعه پذیری سازمانی 85/0 و تعهد سازمانی 82/0 به دست آمد. نتایج آزمون همبستگی نشان داد بین جامعه پذیری سازمانی و تعهد سازمانی رابطۀ مثبت و معنادار وجود دارد و نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد دو روش ثابت و تأیید جامعه پذیری سازمانی، پیش بینی کننده‌های قوی تری برای تعهد سازمانی هستند.

مقالات

بررسی تأثیر علّی میان پنج عامل اصلی شخصیّت و بهبود عملکرد کاری

صفحه 128-152

https://doi.org/10.22067/pmt.v2i3.4261

حسین صفرزاده، عباس حبیبی بدرآبادی

چکیده در این تحقیق، سعی شده با سنجش پنج عامل اصلی شخصیت نیروهای فروش، بر اساس آزمون نئو اف اف آی، روابط همبستگی و علّت و معلولی موجود بین عوامل اصلی شخصیت با عملکرد کاری فروشندگان حضوری و تلفنی یک شرکت پخش مواد غذایی مورد سنجش قرار گیرد. بر اساس یافته‌های این تحقیق، عامل عصبیت (یا روان آزرده خویی) بر عملکرد فروشندگان تاثیر منفی داشته و دو عامل برون گرایی و مسئولیت پذیری بر عملکرد آنها تاثیر مثبت دارد. بین عوامل شخصیتی بازبودن به تجارب و سازگاری با عملکرد فروشندگان روابط معنی دار مشاهده نمی گردد. همچنین نتیجه تحلیل عاملی عملکرد فروشندگان تلفنی و حضوری با روش چرخش واریماکس، حاکی از آن است که این عملکرد دارای چهار عامل است: فعالیت‌های فروش مستقیم؛ شناخت بازار و مشتریان؛ بهبود و توسعه روابط و دقت در سنجش اعتبار مشتریان؛ فروش‌های محقق نشده، که در مقایسه با وظایف فروشندگان تبیین شده توسط آرمسترانگ می‌توان عنوان نمود که عامل‌های عملکرد "دقت در سنجش اعتبار مشتریان" و "فروش‌های محقق نشده" ویژه بازار ایران هستند. 

مقالات

بررسی رابطه ساختار سازمانی و توانمندسازی کارکنان در شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران – منطقه تهران

صفحه 153-178

https://doi.org/10.22067/pmt.v2i3.4262

رضا واعظی، اسماعیل سبزیکاران

چکیده هدف از این تحقیق شناسایی ارتباط توانمندسازی روانشناختی کارکنان با ساختار سازمانی می باشد. توانمندسازی روانشناختی نیز بعنوان یکی از مهمترین مباحث توسعه منابع انسانی، دارای چهار مؤلفه‌ شایستگی، خود تعیین کنندگی، معنی‌داری و اثرگذاری است (مطالعات اسپریتزر). این پژوهش به لحاظ اهداف پژوهشی کاربردی و با شیوه توصیفی - همبستگی اجرا شده است. جامعه آماری این تحقیق شامل 560 نفر از کارکنان شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران - منطقه تهران بوده که به کمک فرمول تعیین حجم نمونه در فضای دوجمله ای و روش نمونه گیری تصادفی ساده، تعداد 230 نفر از آنان بعنوان نمونه انتخاب گردید. همچنین با محاسبه و آزمون ضریب همبستگی اسپیرمن، رابطه بین ساختار سازمانی و توانمندسازی کارکنان مورد بررسی قرار گرفت. بر این اساس، نتایج تحقیق منجر به معرفی ابعاد ساختاری مورد نیاز برای توانمندسازی کارکنان شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران - منظقه تهران شد. ارائه الگوی ساختاری مناسب جهت توانمندسازی کارکنان جامعه تحقیق نیز از دیگر نتایج این پژوهش می باشد. 

مقالات

عدالت ادراک شده از احیاء خدماتی و تأثیر آن بر اعتماد مشتریان در شرکت های مسافربری هوایی داخلی

صفحه 179-202

https://doi.org/10.22067/pmt.v2i3.4263

مهدی کاظمی، یحیی برید نظیف

چکیده با توجّه به بروز اجتناب ناپذیر خطا و اشتباهات در ارائۀ خدمات و شکایات متعاقب آن از جانب مشتری، اتّخاذ سیاست‌های مناسب برای رسیدگی به شکایات مشتریان ضروری می نماید. تحقیق حاضر با هدف بررسی تأثیر ادراک عدالت در رسیدگی به شکایات مشتریان شرکت های هواپیمایی، بر رضایت و اعتماد مشتریان نسبت به این شرکت ها انجام شده است.از این رو تعداد 273 پرسش‌نامه بین آن دسته از مسافرین فرودگاه بین المللی شهید هاشمی نژاد مشهد توزیع گردید که در طول دو سال گذشته حداقل با یک مشکل خدماتی مواجه شده و مشکل خود را به شرکت منعکس کرده بودند. برای پردازش داده ها و تحلیل یافته‌های این تحقیق، از روش مدل‌یابی معادلات ساختاری استفاده شده است. نتایج به‌دست آمده، تأثیر هر یک از ابعاد عدالت، به ترتیب اهمیت، شامل تعاملی، رویه ای و توزیعی، بر رضایت از احیاء خدماتی را تأیید می‌کند. همچنین تأثیر رضایت از احیاء خدماتی بر اعتماد مشتریان، نیز مورد تأیید قرار گرفته است.